آرامگاه یزد روز گذشته شاهد برگزاری نشستی بود که در آن روسای بیشتر انجمنهای یزد، نماینده ایرانیان زرتشتی، گروهی از همکیشان علاقه مند، مسئولین سازمان آب و فاضلاب و میراث فرهنگی یزد حضور داشتند، تا بار دیگر به بررسی منبع در حال ساخت سازمان آب بپردازند.

بازدید

در ابتدا و از حدود ساعت 3 پسین با حضور در زمینهایی که به دنبال ملی شدن اراضی دخمه از سال 66 در اختیار سازمان آب و فاضلاب قرار گرفته، انجمنهای یزدی و مسئولین سازمان میراث فرهنگی دو منبع قبلی و منبع در حال ساخت جدید را از نزدیک مشاهده کردند.

در نخستین نگاه ارتفاع حدودا 5 متری منابع فعلی از سطح زمین بود، در ادامه، بازدید، اسلامی رئیس سازمان آب گزارش مختصری را ارائه داد و اینبار اشاره نمود که منبع در حال ساخت حدود 150 متر بیشتر از چارچوب زمین فعلی را اشغال کرده است.

وقف را نمی توان واگذار نمود

سپس باشندگان به سمت آرامگاه یزد حرکت کردند و در یکی از تالارهای آن پیرامون این موضوع به گفتگو نشستند، در این نشست ابتدا دکتر اختیاری تاریخچه ای از زمینهای دخمه را بازگو کرد و تاکید کرد که این زمینها که مساحت آن بالغ بر 180 هکتار است وقف است و حکم ملی اعلام نمودن آن بر خلاف قوانین است، به گفته دکتر اختیاری در این زمینه احکام شرعی محکمی وجود دارد و سازمان اوقاف نیز پیگیر این موضوع است و از سوی دیگر با توجه به اینکه اینجا آرامگاه است باز نیز باید گفت که زمینهای آرامگاه قابل واگذاری نیست. نماینده ایرانیان زرتشتی در ادامه این نشست را، در راستای روشن شدن بهتر موضوع عنوان کرد و موضوع بحث را ساخت و ساز سازمان میراث فرهنگی در حریم دخمه زرتشتیان عنوان نمود.

در ادامه پروین فرخانی فرنشین انجمن زرتشتیان یزد نیز به تلاشهای دوره های گذشته انجمن و به ویژه گردش فعلی که از ابتدا در این زمینه با جدیت برخورد کرده است اشاره نمود و از حضور دیگر انجمنها نیز سپاسگزاری نمود، وی از تلاشهای مرتضوی وکیل انجمن برای حل مشکل کل زمینهای دخمه خبر داد و از دکتر اسفندیار اختیاری برای برگزاری این نشست تشکر کرد.

حریم منظری

سخنران بعدی رضایی رئیس سازمان میراث فرهنگی یزد بود، وی در سخنانش به طور مشخص به حریم منظری اشاره نمود و گفت با توجه به فاصله 200 متری منبع آب از پای کوه، در صورتی که منبع جدید ارتفاعی حدودا 5 متری و برابر با منابع قبلی داشته باشد و همچنین سازمان آب برای پوشاندن آن از راهکارهایی همچون ایجاد پوشش طبیعی استفاده کند، ساخت این منابع مشکلی ندارد.

وی در سخنانش از بازدید هفته گذشته سازمان میراث فرهنگی و متوقف نمودن کار خبر داد و در ادامه غفاری وکیل انجمن در زمینه حریم منظری و اینکه منابع در دامنه کوه ساخته شده اند سئوال کرد که رضایی به فاصله 200 متری منبع از پای کوه اشاره نمود. سپنتا نیکنام بازرس انجمن نیز در سخنانش پرسید آیا یک اثر تاریخی به جز حریم منظری حریمهای دیگری ندارد و آیا سازمان میراث فرهنگی در حال حاضر که این ساخت و سازها در حال انجام است اینگونه پاسخ می دهد؟ وی همچنین به نصب دکلهای برق در اطراف دخمه نیز اشاره نمود. رضایی در پاسخ به این پرسشها به حریمهای گوناگونی همچون کالبدی، زیست محیطی و کاربری ها نیز اشاره کرد و افزود این حریمها با ساخت منبع آسیبی نخواهند دید و به تجربه اش در زمینه حریم منظری اشاره نمود و گفت با عدد و رقم می تواند سخنانش را اثبات کند، وی در مورد دکلهای برق نیز گفت این دکلها مطمئنا به حریم دخمه آسیب جدی وارد نموده اند، اما احتمالا در زمانی نصب شده اند که مسئولین امر به میراث فرهنگی بی توجه بوده اند و برای برداشتن آن اکنون باید فعالیتهای بسیاری را انجام داد.

میراث فرهنگی کجاست؟

اما خداداد نجمی از هموندان انجمن یزد از رئیس میراث فرهنگی یزد پرسید که چرا شهرداری یزد که در ابتدا حدود 1000 متر از زمینهای دخمه را برای درختکاری اشغال کرده و اکنون این متراژ به 12هزار متر رسیده است با عکس العمل میراث فرهنگی مواجه نشده است که آقای رضایی در پاسخ گفت: بدون توجه به وقف بودن این زمین باید بگویم که در طرح تفضیلی شهر کاربری این زمینها فضای سبز تعریف شده است و احتمالا این اتفاق در همین راستان بوده است و باید بگویم از لحاظ میراث فرهنگی نیز بهترین پوشش برای زمینهای اطراف چنین اثر تاریخی پوششهای گیاهی است.

در ادامه فرزاد شهریاری فر دبیرانجمن یزد نیز پرسید چرا میراث فرهنگی به نامه سازمان آب پاسخ نداده است و چرا با توجه به اینکه اگر یک فردی خانه ی خودش را بخواهد بازسازی کند، سازمان میراث فرهنگی حاضر می شود اما در مورد دخمه که یک اثر ملی است با توجه به اتفاقات گوناگون از نصب دکل تا ساخت منبع آب و ایستگاه CNG هیچ اقدامی از سوی این سازمان صورت نگرفته است.

در مقابل رضایی به پرسش مذکور پاسخی نداد و اسلامی رئیس سازمان آب به اشتباه خود در نشست فرمانداری اشاره کرد و گفت میراث فرهنگی به نامه ما جواب داده و من در جریان نبوده ام. بدین ترتیب که میراث فرهنگی برای بررسی موضوع از سازمان آب خواستار مستندات و نقشه منبع شده و بعد از ارسال این مدارک هنوز پاسخی به سازمان آب نداده است، البته تاریخ این نامه ها از سوی اسلامی مطرح نشد.

جمع بندی سخنان میراث

در ادامه دکتر اسفندیار اختیاری تاکید کرد که در روزهای آینده نامه نگاریهای لازم را در زمینه تعرضهای دیگری که به زمینهای دخمه صورت گرفته است را انجام می دهد و با توجه به سخنان رضایی از میراث فرهنگی خواست تنها زمانی اجازه شروع مجدد کار ساخت و ساز منابع را صادر کنند که در یک تفاهم نامه کتبی فعالیتهای سازمان آب برای جلوگیری از آسیب رساندن به حریم دخمه مشخص شود و سازمان آب نیز انجام همه این کارها را بپذیرد که این سخنان با تایید روسای سازمان آب و میراث فرهنگی همراه بود.

سازمان آب

سپس نوبت به سخنان اسلامی رسید، رئیس سازمان آب و فاضلاب یزد بار دیگر به نامه ای که در سال 66 از سوی مسکن و شهرسازی صادر شده است اشاره نمود در این نامه اشاره شده که 5 هکتار از زمینهای دخمه که بر اساس ماده 56 قانون منابع طبیعی ملی اعلام شده است به سازمان آب واگذار می شود وی بار دیگر یادآوری کرد که تنها 28000 متر از 5 هکتار مذکور توسط سازمان آب در آن سال اشغال شده است و این زمینها تنها برای ساخت منبع در نظر گرفته شده اند و تاکید کرد که به پیشنهاد مشاور تنها جای ساخت منبع آب در کنار دخمه است. وی در ادامه از نیاز به ساخت منبعی با ظرفیت 50 هزار متر مکعب در سال جاری خبر داد که باز از نظر مشاوران سازمان آب باید در همین محل ایجاد می شده است، در همین راستا سازمان آب از انجمن تقاضای 12000 متر زمین دیگر کرده است که با توجه به اینکه انجمن در این زمینه به تشکیل مجمع اشاره کرده، سازمان آب تصمیم می گیرد تا به جای یک منبع 50 هزار متری دو منبع بسازد، یکی با ظرفیت 30 هزار متر مکعب در همین محل فعلی که در حال ساخت است و دیگری پشت منابع قبلی.

بدین ترتیب به گفته ی اسلامی سازمان آب تنها حدود 150 متر از چارچوب زمینهای خود خارج شده است که البته پیش از این وی ادعا می کرد حتی یک وجب خارج نشده اند، وی بار دیگر یادآوری کرد که هر موقع دادگاه حکم دهد که این زمینها وقف است سازمان آب حاضر است در مورد کل 28000 هزار متر تصرف شده با انجمن گفتگو کند تا کار غیر قانونی و غیر شرعی انجام نپذیرد.

در ادامه داریوش شاهمردانی هموند انجمن یزد پرسید، محل منبع بعدی که قرار است در سالهای آینده ساخته شود کجاست؟ اسلامی در پاسخ گفت تا 20 سال دیگر نیازی به منبع نخواهد بود واشاره کرده که در آن زمان دیگر من نخواهم بود که بگویم منبع را کجا می سازند.

در پایان این جمع بندی به دست آمد که مسئولین سازمان آب تنها در چارچوب زمینهایی که از سال 66 تصرف کرده اند به فعالیت بپردازند البته پس از اینکه طرح سازمان میراث فرهنگی را پذیرفتند تا آسیبی به حریم دخمه وارد نیاید.



ساخت منبع آب در حریم دخمه





منبع آبی که سالهای گذشته ساخته شده است

منابع آب که پنهان شده اند

اسلامی مدیر عامل آب و فاضلات و دکتر اختیاری نماینده زرتشتیان















مسئولین میراث فرهنگی نقشه های ساخت منابع را بررسی می کنند.













دکتر اسفندیار اختیاری نماینده ایرانیان زرتشتی

پروین فرخانی فرنشین انجمن زرتشتیان یزد

رضایی رئیس سازمان میراث فرهنگی یزد

غفاری وکیل انجمن در کنار نیکزاد معاون سازمان میراث فرهنگی و شاهمردانی هموند انجمن

اسلامی رئیس سازمان آب و فاضلاب