بنیاد فرهنگی جمشید روز یکشنبه 13 آبان ماه شاهد سخنرانی فرزین آقا زاده بود که در مورد ضحاک توضیحات زیادی را ارائه داد.
وی در ابتدا به بررسی خلاصه ای از مطالب ارائه شده در جلسه پیشین از جمله معنی واژه آژی دهاک پرداخت و گفت: اژی به معنای مار است و ریشه آن از«انک» یا«انگ» اوستایی آمده است به معنای خمیدن و این به دلیل پیچ و خم در بدن مار هنگام حرکت است، همچنین این کلمه با رود و رودخانه به سبب پرپیچ و خم بودن در ارتباط است. واژه«دهاکه» نیز از ریشه«ده» سنسکریت است به معنای سوزاندن و از بین بردن کامل. بنابراین معنی اژی دهاکه، اژی سوزان است که با آتش سوزان و لجام گسیخته باعث سوختن و تباهی پدیده های نیک اهورامزدا می گردد. همچنین در روایات پهلوی نیز بین مار و اژی دهاک و سوزاننده بودن آن و ارتباط بین آنها سخن رفته است.
در ادامه به ارتباط گرگ و اژی دهاک اشاره کرد و گفت: احتمالا می توان گرگ را نمادی از کوه و مار را گدازه آتشفشان بدانیم و زهر مار نیز نماد دیگری از گدازه های آتشفشان.
آقازاده در بخش بعدی سخنانش به تعریف معنی و مفهوم واژه «زنده انگاری» پرداخت و گفت: خصوصیت مار همین زنده انگاری است یعنی جنبده بودن، کنشمند بودن و این دو معیار سبب می گردد یک پدیده طبیعی زنده تلقی شود.
سپس بار دیگر به معانی مرتبط با رود و رودخانه بازگشت و با اشاره به ایزدبانو«آناهیتا» گفت: معنی و مفهوم آناهیتا نیالوده، خالص و پاک است، که معنی منفی کلمه«آهیته» به معنی آلوده و ناخالص و چرک است و این شیوه نامگذاری به دلیل«نگرش سلبی» بوده است زیرا انسان آن روزگار از آلودگی و ناخاصی به تنگ آمده بوده و به همین جهت همواره به دنبال مفاهیم نفی کننده آن پدیده بوده است در این ارتباط در ایرانویج رود نیک دائیتی وجود دارد که ایزد بانو اردویسور اناهیتا با آن در ارتباط است و اهریمن نیز در برابر این داده نیک اورمزد سرما را آفرید.
بررسی اسطوره های مرتبط با آتش و آتشفشان در یونان بخش بعدی سخنان این پژوهشگر بود که در این زمینه گفت: در یونان«حفائیستوس» خدای آهنگریست و با آتش و آتشفشان در ارتباط است«آکلوئوس» نیز با رود در ارتباط است. آنجایی که رد فلز مذاب به دلیل پرپیچ و خم بودنش و شباهت های اینگونه با مار وجود دارد به«کرم هفت واد»برمی خوریم و این نیز به دلیل شباهت کرم با مار و شکل گدازه های آتشفشان است و به همین سبب نیز داستان کرم هفت واد با اژدها در ارتباط است.
وی سپس در توضیح این داستان گفت: هفت واد نام پدر دختری بوده که از این کرم نگهداری کرده و این کرم روز به روز بزرگتر شده و با بزرگ شدن کرم اقبال نیز به هفت واد رو نموده است و دارای قدرت و شکوه شده است داستان کرم هفت واد احتمالا مربوط به جیرفت می شود. در ادامه به شرح اجمالی اسطوره های سومر پرداخت و به سرزمینهای مرتبط با اژی دهاک اشاره کرد و گفت: در متنهای اوستایی(آبان یشت)به بابل به عنوان سرزمین اژی دهاک اشاره شده و«کویرینت دوژیته» یا «کورین دوژیت» یا بگونه ای ساده تر«کرند» از ریشه های قدیمی تر اژی دهاک در اسطوره های بابل است.
بازدید: 209
یادداشت ها (1)
1. نویسنده د ش, در ۱۳۹۰/۰۹/۲۰ - ۱۷:۲۸:۵۷ به نظر من در تیتر واژه (مار دوش ) صحیح است
ایجاد یادداشت
لطفا نظرات خود را در مورد این مطلب در اینجا ثبت کنید
یادداشت ها (1)
