تغییری با آرمانی بزرگ برای یک  آینده ، آینده کسانی که قرار است در فردای خود پاسخگوی هزاران سوالی باشند که دیگران ازآنها خواهند پرسید، دیگرانی  که نسبت به یک نسل بیگانه اند، نسلی که امروز آن را اقلیت دینی زرتشتی می نامند. 
و حالا باید این نسل بار همه این سوالات را به دوش بکشد تا هویتش را اثبات کند تا وجودش را بباوراند و آموخته هایش را به دیگرانی که از او می پرسند بازگو کند و برای این آموخته ها نیاز به آموزشی صحیح دارد.
بازنگری در کتاب های دینی زرتشتیان شاید آغاز همان تغییری است  که برای یک آموزش صحیح صورت می گیرد. موضوعی که می توان نگاههای متفاوتی به آن داشت تغییری که از چهار سال پیش شروع شد. اما انجام این کار تا چه اندازه موفقیت آمیز بوده است؟ و در این چهار سال چه میزان از  این بازنگری در کتابهای دینی دانش آموزان صورت پذیرفته و تا چه حد موفق عمل شده  است؟
سه مقطع تحصیلی برای سه ارگان
" تغییر کتاب های مقطع دبستان بر عهده انجمن زرتشتیان تهران، دوره راهنمایی بر عهده سازمان فروهر و  در مقطع دبیرستان این وظیفه بر عهده انجمن موبدان  گذاشته شد" این صحبتهای دکتر فرزانه گشتاسب  یکی از مولفین کتاب های دینی دبیرستانی ها ست وی می گوید: "از همان آغاز تلاش کردیم تا مطالبی با  سرفصل های متفاوت، برای جذابیت و درک بیشتر دانش آموزان طراحی کنیم وعناوین درسی به گونه ای برنامه ای ریزی شوند  که دوره دبیرستان، همه مفاهیم لازم دین زرتشتی را در خود بگنجاند".



کارگروه دینی راهی برای ایجاد هماهنگی
اما دلیل این طبقه بندی برای تالیف کتاب در مقاطع مختلف چه بوده است؟ اردشیراورمزدی عضو کمیسیون فرهنگی انجمن زرتشتیان چنین  پاسخ می دهد: "البته این بازنگری از گردش 40 انجمن کلید خورد و در خواست چاپ مجدد کتاب های دینی زرتشتیان داده شد، باز بینی در کتاب های دینی به نحوی بود که هر سه ارگان انجمن موبدان، سازمان فروهر و انجمن زرتشتیان در آن نقش داشته باشند، انجمن موبدان برروی همه کتاب های مقاطع مختلف تحصیلی مطمئنا نظارت دارد و مطالب باید مورد تایید آن ها باشد. سازمان فروهر هم به عنوان سازمانی که مسئولیت برگزاری کلاس های دینی و همچنین کار گروه دینی را برعهده داشته است به نوعی مجری کار قلمداد می شود و انجمن زرتشتیان هم حامی این کار برای چاپ و ارائه کتاب خواهد بود." از اورمزدی می پرسم این طبقه بندی بین سه ارگان باعث نمی شود تا عدم هماهنگی بین تالیف کتاب های دینی زرتشتیان پیش بیاید و مثلا در مقاطع راهنمایی و دبیرستان با سرفصل های مشابه ای مواجه شویم؟ می گوید: " امسال اولین سالی است که به پیشنهاد دکتر اختیاری، کارگروه کلاس های دینی تشکیل شده است و در آن نماینده های همه شهرها و همه نهادها حضور دارند و این برای ایجاد همان هماهنگی بیشتر در انجام کار است که شما می گویید!" اورمزدی از این موضوع هم صحبت می کند که کار چاپ کتاب های اول و دوم  دبیرستان تمام شده است، کتاب هایی که تدوین  و انتخاب نوشتار آن بر عهده خانم ها فرزانه گشتاسب و میترا مراد پور و تحت نظارت مستقیم موبد دکتر اردشیر خورشیدیان رییس انجمن موبدان بوده است.

کتاب های دوره راهنمایی به زودی آماده می شوند
پس تکلیف کتابهای دینی دوره راهنمایی چه شده است؟ کتابهایی که کار بازنویسی آن بر عهده سازمان فروهر بوده است، جمشید هرمزدیاری  مسئول کلاس های دینی  سازمان فروهر در این باره می گوید: " کتاب های سال اول و دوم راهنمایی را به صورت پلی کپی تهیه کردیم اما هنوز برای سال سوم کاری صورت نگرفته است تا نتیجه کتاب های سال اول و دوم را ببینیم. به زودی قرار است تا پلی کپی های جزوه مانند سال اول و دوم هم  از این حالت به شکل کتاب در بیایند علت تاخیر کار در مسائلی مثل نقاشی ها و طراحی ها یی بوده است که در کتاب های دوره راهنمایی آن را مدنظر قرار دادیم "
هرمزدیاری از اینکه در تالیف این کتاب ها تمامی معلمان دینی سازمان مشارکت داشتند، سخن می گوید و این طور که خودش می گوید 99 درصد معلمان دینی سازمان همان هایی هستند که در مدارس هم تدریس می کنند  و البته این را هم اضافه می کند  که بیش از 20 نفر برای این کتاب ها در تکاپو هستند. وی بابیان  این نکته که کتاب های دوره راهنمایی با توجه به سن و سال دانش آموزان این دوره طرح ریزی شده است به تنوع درس ها در این کتا بها اشاره می کند و از اینکه سعی شده مطالب، سرگرم کننده و آموزشی باشند هم سخن می گوید.

آغاز بازنگری در کتاب دبستانی ها 
اما انگار در مقطع دبستان خبری از همین پلی کپی ها ی تبدیل نشده به کتاب هم  نیست !!. اگر چه  پریوش خدادادی مسئول کارگروه دینی و رابط آموزش و پرورش در امور کتاب های دینی نظر دیگری دارد. چرا که او معتقد است دوره دبستان و کتاب نوشتن برای سنین دبستان بیش از هر دوره تحصیلی دیگری مشکل است و نیاز به کار تخصصی و کارشناسانه دارد. وی می گوید " برای کتابهای دبستان تاکنون جلسات اولیه تشکیل شده، سرفصل ها هم مشخصند، اما نیاز به یک مشاور متخصص از جمله مواردی است که در تهیه کتاب های بچه های دبستان بیش از هر چیزی در نظر گرفتیم"



عدم هماهنگی بین سه نهاد وجود ندارد
مسئول کار گروه دینی درپاسخ به این سوال  "برساد"  که تا کنون کار گروه دینی چه دستاوردی داشته هم پاسخ می دهد: " برگزاری کلاس های دینی، آموزش دین دبیره، جلسات باز آموزی، بازنگری کتاب ها، اوستا خوانی بچه ها همه این ها در کارگروه دینی مطرح شده اند" البته رابط آموزش و پرورش در امور کتاب های دینی زرتشتیان، عدم  وجود هماهنگی بین نویسندگان کتاب های دوره دبستان، راهنمایی و دبیرستان را چندان مهم نمی داند و می گوید اگر سر فصل های مشابه ای هم در مقاطع مختلف وجود داشته باشد تکمیل کننده یکدیگر خواهند بود. یعنی اگر موضوعی مثل" اشا" در دوره راهنمایی مطرح شود و در دوره دبیرستان هم این درس خوانده شود، مطمئنا آنچه در دوره دبیرستان گفته می شود کامل تر از دوره راهنمایی است و تکرار این موضوع در دو مقطع راهنمایی و دبیرستان عدم هماهنگی نویسندگان کتاب به حساب نمی اید.
 از این پس کنکوری ها منبع مشخص دارند
راستی! خانم خدادادی، حالاکه کتاب های دبیرستان تالیف شده اند و مجوز هر سه کتاب دبیرستان هم آمده است آیا دیگر مشکل نبود منبع مشخص، برای سوالات کنکور دینی اقلیتها را نداریم؟  "سوالاتی که در کنکور هستند بیشتر از بینش مذهبی  هستند اما در تلاش برای حل این مشکل هستیم و در حال تهیه یک بانک سوال برای سوالات  کنکور دینی زرتشتیان، که از همین کتاب های تازه تغییر یافته مطرح شوند."



نامه نگاری ها به نتیجه رسیده است  
بهتر است سری هم به دکتر اسفندیار اختیاری بزنیم و اینکه پیگیری های نماینده ایرانیان زرتشتی درباره کتاب های مقطع دبیرستان به کجا رسیده است؟ "نامه نگاری ها را انجام دادیم و با توجه به اینکه مجوز سال سوم دبیرستان هم صادر شده و کتاب های سال سوم هم تا اسفندماه تحویل دانش آموزان می شود، از سال آینده، کتاب های تازه تالیف شده منبع کنکور ما خواهند بود البته در کار گروه دینی هم موبد مهربان  آفرین به عنوان مسئول طرح سوالات دینی برای کنکورتعیین شد"
اختیاری  درباره اینکه چه کسانی به کار گروه دینی دعوت می شوند و چرا برخی از مولفین کتاب دینی زرتشتی به این کار گروه دعوت نشده اند؟ می گوید: " این کار گروه هم مانند باقی کار گروهها با حضور نمایندگان سازمان های مختلف برگزار می شود و در آن فرد خاصی در نظر نیست. مثلا از انجمن موبدان یک نماینده خواهد آمد از انجمن زرتشتیان تهران همین طور و.. بنابراین عدم حضور یک نفر برای این است که نماینده دیگری از آن سازمان یا ارگان در جلسه کار گروه حضور یافته است"
گپی با طراح سوالات کنکور !

موبد یارمهربان  آفرین به عنوان طراح سوالات کنکور دینی زرتشتیان در سال های  آینده و نماینده یزد در کارگروه دینی، با اشاره به اینکه محتوای کتاب ها ی تغییر یافته خوب است به بحث جذابیت های بیشتری که در کتابها نیاز است می پردازد و معتقد است که در این کتاب ها احتیاج  بیشتری به پند و اندرزها، نکته ها و سازماندهی یکسری شعارهای مکتوب است که همیشه در ذهن دانش آموز بماند.
باز آموزی معلمان برای تدریس کتاب های جدید
وقتی کتاب ها تغییر پیدا می کنند مطمئنا کسانی که این کتاب ها را آموزش می دهند هم باید با نحوه تدریس این کتاب ها آشنا شوند. موبدیار آفرین با اشاره به کارگاه باز آموزی که در یزد و در تاریخ های 26 و 27شهریور ماه  سال گذشته  در این باره برگزار شده است، خبر از برگزاری کلاس ها و سمینارهای مشابه دیگری برای بازآموزی معلمان دینی درجهت آموزش در مدارس در تابستان آینده می دهد.



نظر سنجی ها درباره تغییر کتاب های دبیرستان مثبت بوده است.
اما در این میان تنها در مقطع دبیرستان است که کتاب های اول تا سوم دبیرستان به صورت کامل آماده شده اند، کلاس اول دبیرستان در سال 87 تا به امروزو کلاس دوم دبیرستان هم از ماه شهریور که به چاپ رسیده است  و کتاب سال سوم هم آماده چاپ است.
برای آن که از نزدیک با تلاش های صورت گرفته آشنا شوم به آدریان تهران و ملاقا ت با خانم میترا مرادپور یکی از نویسندگان کتاب های دینی دبیرستانی زرتشتیان می روم، وی  در این باره می گوید: "برای نوشتن این کتاب ها از همه تجربیات گذشته و کتابهایی که در کتابنامه اشاره شده است، استفاده شد و همچنين در ابتداي هر كتاب از افرادي كه در تدوين و تصحيح كتاب به ياري ما شتافتند نيز قدرداني شده است. نکته ای که در تدوین مطالب کتاب ها و تاكيد ويژه‌ي موبد دكتر خورشيديان بوده است مفهومي بودن مطالب كتاب است تا دانش‌آموزان مجبور به حفظ كردن نشوند بلكه بفهمند و در رفتار خود نيز به‌ كار بندند. مرادپور از تفكيك گفتارها و بخش‌ها و برنامه‌ريزي آن سخن مي‌گويد:
 "سالهای اول و دوم دبیرستان در 9 گفتار 3 بخشی تدوین شده است و کتاب سال سوم که تا به امروز به صورت کپی به دست بچه ها می رسید آماده چاپ شده و در 7گفتار تا اسفندماه به چاپ خواهد رسید" این پژوهشگر زرتشتی همچنین  از نظر سنجی هایی که در این زمینه انجام شده است سخن می گوید.
 با دیدن فرم های نظرخواهی که از سوی معلمان و دانش آموزان زرتشتی پر شده بود، می فهمم  که اکثریت آن ها  از آنچه که هم اکنون و پس از تغییر کتاب های دینی تدریس می شوند راضی هستند.
مراد پور گفت  که این کتاب ها با مجوزهایی که از آموزش و پرورش دریافت کرده اند برای چند سال بدون تغییر خواهند بود مگر با برخی ویراستاری ها در چاپ های آینده.
در کتاب های جدید دبیرستان، بخش هایی چون بیشتر بدانید که مطالب آموزنده خوبی را در خود گنجانده است و همین طور آموزش مسائلی مثل دین دبیره وجود دارد که یادگیری همه آن ها برای آزمون ها ضروری نیست ولی تلاش، آن بوده است  که در این کتاب ها هر آنچه که به عنوان کلیات دین زرتشت می توان آموزش داد، گنجانده شود.

یک نتیجه، یک سوال
با پایان این گفت و گوها به یک نتیجه گیری می رسم و آن این است که تغییر در کتاب های دینی زرتشتیان در مقاطع مختلف اگر چه هنوز به طور کامل صورت نگرفته است و چه بسا در برخی موارد بسیار کند پیش می رود اما حرکت، حرکت موفق و انعکاس عملکرد آن مثبت بوده است.
 هرچند هنوز هم پاسخ قانع کننده ای برای اینکه چرا کار تالیف این کتاب ها در سه مقطع تحصیلی  به سه ارگان متفاوت داده شده است پیدا نکردم!