• default color
  • red color
  • green color

تبلیغات






asho

zaban


rambod


آموزش دستور زبان اوستایی، درس بیست و یکم
چاپ ارسال به دوست
الیکا بقایی   
۱۲ بهمن ۱۳۸۹
Image
در این قسمت در مورد انواع صفت ها و برخی از قواعد حاکم بر آنها و روش ساختشان در اوستا  صحبت خواهیم نمود.

صفت برتر (تفضیلی)
صفت برتر که نشاندهنده برتری یک چیز یا کس در یک صفت نسبت به چیزی یا کسی دیگر است به دو روش ساخته می شود.

الف) با افزودن پسوند -tara- به پایان صفت مطلق (ساده)

صفت مطلق (ساده)                                 صفت تفضیلی(برتر)
Aka-  بد                                             akatara-   بدتر

باید دقت داشت که صفت های مطلق a ستاک (مختوم به a)  در برخی موارد پیش از افزودن این پسوند a را به ō  تبدیل می کنند که این ō می تواند پیش از پسوند در هر واژه به as تبدیل شود.

صفت مطلق (ساده)                                 صفت تفضیلی(برتر)
Baēšazya-   شفابخش                           baēšazyōtara-   شفابخش تر
amavant-   نیرومند                             amavastara-   نیرومندترین


ب) با افزودن پسوند -yah- به پایان صفت مطلق (ساده). در این حالت اگر صفت مطلق (ساده) دارای پسوند باشد پیش از افزودن yah- این پسوند حذف می شود.

 صفت مطلق (ساده)                                صفت تفضیلی(برتر)
Ās-u- تندرو                                         āsyah-   تندروتر


صفت عالی


این صفت نشاندهندۀ برترین بودن یک چیز یا کس در یک صفت نسبت به همه چیزها یا کس های دیگر است. این صفت ها نیز به دو روش ساخته می شوند که با قواعد تفصیلی هماهنگ است.

الف) افزودن -təma- به پایان صفت مطلق (ساده)

صفت مطلق (ساده)                                 صفت عالی(برترین)
Hubaoidi-   خوشبو                              hubaoiditəma-   خوشبوترین

باید دقت داشت که صفت های مطلق a ستاک (مختوم به a)  در برخی موارد پیش از افزودن این پسوند a را به ō  تبدیل می کنند که این ō می تواند پیش از پسوند در هر واژه به as تبدیل شود.

صفت مطلق (ساده)                                 صفت عالی(برترین)
Baēšazya-   شفابخش                           baēšazyōtəma-   شفابخش ترین
amavant-   نیرومند                             amavastəma-   نیرومند ترین


ب) با افزودن پسوند -išta- به پایان صفت مطلق (ساده). در این حالت اگر صفت مطلق (ساده) دارای پسوند باشد پیش از افزودن išta- این پسوند حذف می شود.

صفت مطلق (ساده)                                 صفت عالی(برترین)
Ās-u- تندرو                                         āsišta-   تندروترین


مونث سازی صفت ها

الف) صفت های مختوم (پایان یافته) به a : این صفت ها که نشان دهنده حالت مذکر و خنثی هستند در صورت مونث خود a را به ā  یا ī  تبدیل می کنند.

صورت مذکر و خنثی                               صورت مونث
Sūra- نیرومند                                      sūrā-  نیرومند

ب) صفت های مختوم (پایان یافته) به صامت (همخوان) یا مصوت  u: این صفت ها برای مونث شدن بویژه در مورد صفت های مختوم به -ant-  معمولاً تبدیل به صورت ضعیف می شوند (یعنی n از این پسوند حذف شده) سپس اگر پایان آنها u باشد بجای آن ī  اضافه می کنیم و در غیر این صورت ī را به پایان صفت مطلق اضافه می کنیم (اگر پیش از ī پایانی حرف t بیاید برای خوانش راحت تر یک مصوت i پیش از t می افزاییم.)

صورت مذکر و خنثی                      صورت ضعیف                     صورت مونث
Vaŋhu                                                                           vaŋuhī خوب
bərəzant-                                bərəzat                          bərəzaitī- بلند
     

صفت فاعلی گذشته

صفت فاعلی گذشته از ریشۀ لازم و اغلب ضعیف ریشه همراه با پسوند-ta- ساخته می شود.
Stā-ta- ایستاده

صفت فاعلی و مفعولی آینده

از ریشه با پسوندهای -ya-,-tva-,-ϑwa-,-ata- ساخته می شود.
Vair-ya-  برگزیدنی
Varš-tva- انجام شدنی
Yaz-ata- ستودنی

صفت فاعلی مضارع گذرا

الف)از ماده مضارع a دار با -nt- برای مذکر و -nti- برای مونث ساخته می شود. (برای یادآوری انواع ماده ها و روش ساخت آنها به درس سیزده و چهارده مراجعه نمایید)
Bara-nt- برنده
Bara-nti- برنده

ب) از ماده مضارع بدون a با -at- و -ant- برای مذکر و -atī- و-antī- برای مونث ساخته می شود.
Mrv-at- گوینده

ج) از ماده ماضی با پسوند -at-, -ant- برای مذکر و ī-antī,-atبرای مونث ساخته می شود.

صفت فاعلی مضارع ناگذر

الف)از ماده مضارع a دار و بی a با -ana-,-āna-,-mna- برای مذکر و -mnā-و -anā-و -ānā برای مونث ساخته می شود.
barə-mna- برنده

ب) از ماده ماضی با پسوند -ana-,-āna,-mna- برای مذکرو -mnā-,-anā,-ānā- برای مونث ساخته می شود.

صفت فاعلی نقلی ناگذرا

از ماده نقلی با پسوند -ana-,-āna- ساخته می شود.
Ha-han-ana آن که به دست آورده است.

صفت فاعلی نقلی گذرا

از ماده نقلی با پسوند -vah- ساخته می شود.
Ha-han-vah- آن که به دست آورده است.

صفت فاعلی آینده گذرا

از ماده آینده با پسوند -nt-ساخته می شود.
Sao-šy-a-nt-  آن که نجات خواهد داد

صفت فاعلی آینده ناگذر

از ماده آینده با پسوند -mna-ساخته می شود.
harəšyamna- پالاینده


در این زمینه بخوانید:
آموزش دستور زبان اوستايي- پيشگفتار
آموزش دستور زبان اوستايي- درس نخست
آموزش دستور زبان اوستایی- درس دوم
آموزش دستور زبان اوستایی- درس سوم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهارم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس پنجم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس ششم
آموزش دستور زبان اوستایی- درس هفتم
آموزش دستور زبان اوستایی- درس هشتم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس نهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس دهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس یازدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس دوازدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس سیزدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهاردهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس پانزدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس شانزدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس هفدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس هژدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس نوزدهم
آموزش دستور زبان اوستایی، درس بيستم

بازدید: 535

  اولین یادداشت

ایجاد یادداشت
  • لطفا نظرات خود را در مورد این مطلب در اینجا ثبت کنید
نام:
پست الکترونیکی شما:
وب سایت شما:
یادداشت

کد امنیتی: (کد مقابل را داخل کادر وارد کنید)* Code

تبلیغات