|
هر دوشنبه برگی از شاهنامه (27) پادشاهی کیقباد |
|
|
| فرزانه گشتاسب | |||||||||||||||||||||||
| ۰۶ دي ۱۳۸۹ | |||||||||||||||||||||||
|
در چهار نسخۀ دستنویس شاهنامه یعنی نسخههایی که در کتابخانههای لندن، لنینگراد، آکسفورد و برلین نگهداری میشود بعد از زَوِ طهماسبان، گرشاسبِ زَو برای نه سال به پادشاهی رسید. اطلاعات ما دربارۀ دوران پادشاهی گرشاسب محدود به همین چند بیت است که در این نسخهها آمده،
همچنین تمامی حوادثی که برای زال و رستم و رخش ذکر شد در زیر عنوان پادشاهی گرشاسب آمده است.
گرشاسب بعد از نه سال پادشاهی درگذشت و باردیگر تخت و تاج ایرانی خالی ماند. از آن سو داستان را تا اینجا پی گرفتیم که زال سپاه را گرد کرد و برای جنگ با افراسیاب آماده شد و چون به سالخوردگی رسیده بود، تصمیم گرفت پسرش رستم را کمکم جانشین خود کند. رستم بعد از یافتن اسبش رخش با سپاه ایران همراه شد.
وقتی دو سپاه ایران و توران به هم نزدیک شدند، زال جهاندیدگان و پهلوانان را جمع کرد و به ایشان گفت:
موبدان کیقباد از خاندان فریدون را برای پادشاهی ایران برگزیده بودند.
زال رستم را به البرز کوه فرستاد تا کیقباد را بدانجا و نزد سپاه بیاورد. نام کیقباد در اوستا یک بار در فروردین یشت و یک بار در زامیاد یشت به صورت کَواتَه (kavāta) آمده است و لقب او کوی (kavi) و در صدر شاهان کیانی است. در نوشتههای پهلوی نیز نام او آمده است. در دینکرت او را نخستین شاه کیانی و پادشاهی دادگر دانستهاند که برای آدمیان مایۀ آسایش و خوشبختی بود و فرّه از گرشاسب به او رسید و او به یاری این فرّ توانست بر ایرانشهر پادشاهی کند. در کتاب پهلوی بندهش داستان دیگری دربارۀ کیقباد آمده است. در این کتاب قبادکودکی است که او را در صندوقی نهادند و بر آب افگندند، تا اینکه فردی به نام اوزاو کودک را دید و او را از آب گرفت و به فرزندی خود پذیرفت و نامش را کوات گذاشت. داستان پسر سرراهی که او را در آب رها و به دست سرنوشت میسپارند، داستانی آشنا که دربارۀ بسیاری از بزرگان و پادشاهان در فرهنگهای مختلف تکرار شده است. کیقباد با رستم نزد سپاه ایران میآید و پادشاهی را میپذیرد و نخستین جنگ خود را با سپاه افراسیاب آغاز میکند، جنگی که نخستین نبرد رستم نیز است. در این زمینه بخوانید: پیش سخن سرچشمۀ داستانهای شاهنامه داستان پادشاهی کیومرث کینخواهی هوشنگ، پسر سیامک و کشتن دیو سیاه پادشاهی هوشنگ پادشاهی تهمورث و هنر نوشتن هفتصد سال پادشاهی جمشید جمشید و بنیان گذاری نوروز مرداسِ پاکدین، پدر ضحاک مغز ایرانیان، خوراک مارهای ضحاک هزار سال پادشاهی ضحاک داستان زادن و بالیدن فریدون فرخ داستان کاوه آهنگر جنگ فریدون با ضحاک جشن مهرگان، روز پیروزی بر دروغ فریدون سه پسر داشت پادشاهی منوچهر سرنوشت زال و رودابه پذیرفتن منوچهر شاه، خواهش سام را به دنیا آمدن رستم به تندرستی به دنیا آمدن رستم به تندرستی درگذشت منوچهر و جانشینی نوذر پادشاهی افراسیاب در ایرانزمین پادشاهی زَو تهماسپان رخش بازدید: 562
|
|||||||||||||||||||||||