|
هر دوشنبه برگی از شاهنامه (26) رخش |
|
|
| فرزانه گشتاسب | |||||||||||||||||||||||||||
| ۲۹ آذر ۱۳۸۹ | |||||||||||||||||||||||||||
|
رخش، نام اسب رستم است. اسبی شگفت و نیرومند و هوشمند که تا آخرین لحظۀ عمر رستم به او وفادار ماند و آخرین نفس را کشید، پیش از آنکه شعلۀ جان رستم در چاهی که نابرادرش، شغاد حیلهگر کنده بود، خاموش شود. رخش به معنی «رخشنده و درخشان» است و در شاهنامه بارها با این صفت آمده است.
توصیفاتی که حکیم فردوسی برای رخش به کار برده است، بینظیر است.
رخش همدم و همسخن رستم بود و سخنان رستم را به نیکی درمییافت و او را یاری میرساند. و اما رستم و رخش چگونه یکدیگر را یافتند؟ در بخش پیشین خواندیم که بعد از مرگ زَو طهماسبان و تجاوز دوبارۀ افراسیاب به ایران، رستم نخستین بار در جنگ زال و افراسیاب پا به میدان جنگ گذاشت؛ از همین رو ناچار شد اسبی بیابد که تاب و توان جثۀ نیرومند او را داشته باشد. اما همۀ اسبان از زابلستان تا کابلستان به اشارۀ دست رستم کمرشان خم میشد.
تا اینکه روزی مادیانی زیبا که سینهاش چون شیر بود و پاهایی کوتاه داشت، از مقابل رستم گذشت در حالیکه کرهاسبی به همان شکل و صورت و با صفتهایی که در بالا یاد شد، در پی مادیان میتاخت.
مادر کره اسب چون شیری ژیان پیش دوید و خواست که سر رستم را با دندان جدا کند، اما رستم چنان غرید که از صدای او مادیان بر جا خشکش زد و به سوی گله بازگشت. رستم بر پشت کره اسب فشار آورد ولی آن اسب هیچ خم بر پشت نیاورد.
رستم از مرد چوپان بهای کره اسب را پرسید، چوپان پاسخ داد:
مر این را، بر و بومِ ایران بهاست برین بر، تو خواهی جهان کرد راست در این زمینه بخوانید: پیش سخن سرچشمۀ داستانهای شاهنامه داستان پادشاهی کیومرث کینخواهی هوشنگ، پسر سیامک و کشتن دیو سیاه پادشاهی هوشنگ پادشاهی تهمورث و هنر نوشتن هفتصد سال پادشاهی جمشید جمشید و بنیان گذاری نوروز مرداسِ پاکدین، پدر ضحاک مغز ایرانیان، خوراک مارهای ضحاک هزار سال پادشاهی ضحاک داستان زادن و بالیدن فریدون فرخ داستان کاوه آهنگر جنگ فریدون با ضحاک جشن مهرگان، روز پیروزی بر دروغ فریدون سه پسر داشت پادشاهی منوچهر سرنوشت زال و رودابه پذیرفتن منوچهر شاه، خواهش سام را به دنیا آمدن رستم به تندرستی به دنیا آمدن رستم به تندرستی درگذشت منوچهر و جانشینی نوذر پادشاهی افراسیاب در ایرانزمین پادشاهی زَو تهماسپان بازدید: 725
|
|||||||||||||||||||||||||||