| آموزش دستور زبان اوستایی، درس سیزدهم |
|
|
| الیکا بقایی | |||||||||||||||
| ۱۶ آذر ۱۳۸۹ | |||||||||||||||
|
پس از آموزش ستاکها نوبت به فعلها میرسد. همه فعلها در هر دوره از زبان از دوران باستان تا فارسی نو دارای یک ریشه هستند. ریشه، کوچکترین جزء معنادار فعل است که در صرف فعل در زمانهای مختلف و تمام واژگان تشکیل دهنده یک خانواده لغوی مشترک است و معنای اصلی آن لغت ها را در بر دارد. ریشه در ایران باستان به سه صورت ظاهر می شود:
صورت ضعیف: صورتی از ریشه که مصوت a ندارد. صورت متوسط یا افزوده: صورتی از ریشه که مصوت a دارد. صورت قوی یا بالانده: صورتی از ریشه که مصوت بلند ā دارد. در صورتی که ریشه دارای مصوت n ,m باشد حذف آنها مبین ریشه ضعیف و ابقای آنها مبین صورت افزوده ریشه است. مثال: فعل بردن از ریشه bar
پس از ریشه برای ساخت فعل قبل از افزودن شناسه صرفی باید ریشه تبدیل به ماده فعلی شود. ماده فعلی اغلب با افزودن جزئی که در اصل برای افزودن معنای جدید به ریشه بوده ساخته می شود. برخی از انواع ماده که برای ساخت فعل به ریشه می چسبند به قرار زیرند: 1- ماده ساز a 2- ماده ساز ya (اگر ریشه به مصوت ختم شود پیش از افزودن ماده ساز یک i میانجی می آید مانند ریشه man که ماده آن بصورت maniya به معنای اندیشیدن است) 3- ماده ساز aya که ماده واداری می سازد 4- ماده ساز na 5- ماده ساز va 6- ماده ساز sa (این ماده ساز که به ریشه ضعیف افزوده می شود برای ساخت ماده ای که به نام مضارع آغازی خوانده می شود بکار می رود مانند pərəsa-) 7- ماده ساز nā 8- ماده ساز nu/ nau که به ریشه ضعیف افزوده می شود. انواع دیگری از ساخت ماده نیز وجود دارد از جمله اینکه 1- خود ریشه بدون افزودن جزئی دیگر ماده مضارع واقع می شود. 2- صورت هجای آغازی ریشه با کوتاه شدن ā میانی در آغاز ریشه افزوده می شود و بدین ترتیب ماده ای معروف به ماده مضاعف ساخته می شود مانند dadā به معنای دادن، نهادن، آفریدن از ریشۀ dā 3- پیش از آخرین صامت ریشه واج n آورده می شود مانند vind به معنای یافتن از ریشه vid منابع Jackson, A. V.W. (1384). Avesta Gramar and Reader. .انتشارات اساطیر: تهران گلدنر، کارل فریدریش (1381). اوستا کتاب مقدس پارسیان، تهران: انتشارات اساطیر با همکاری مرکز بین المللی گفت و گوی تمدنها. ابوالقاسمی، محسن (1384). راهنمای زبانهای باستانی، جلد دوم، تهران: انتشارات سمت مولایی، چنگیز (1384). راهنمای زبان فارسی باستان، تهران: نشر مهرنامک. جکسن، ویلیام (1376). دستور زبان اوستایی، تهران: انتشارات فرزین در این زمینه بخوانید: آموزش دستور زبان اوستايي- پيشگفتار آموزش دستور زبان اوستايي- درس نخست آموزش دستور زبان اوستایی- درس دوم آموزش دستور زبان اوستایی- درس سوم آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهارم آموزش دستور زبان اوستایی، درس پنجم آموزش دستور زبان اوستایی، درس ششم آموزش دستور زبان اوستایی- درس هفتم آموزش دستور زبان اوستایی- درس هشتم آموزش دستور زبان اوستایی، درس نهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس دهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس یازدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس دوازدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهاردهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس پانزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس شانزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس هفدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس هژدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس نوزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس بيستم بازدید: 996
|
|||||||||||||||