سخن از توران شهرياري است؛ بزرگ بانويي ارجمند و شايسته احترام؛ بانوي شعر ملي ايران؛ بانويي كه پيوندي ناگسستني با آب و خاك ايران دارد و به فرهنگ ايران پايبند است.

توران شهریاری در سال 1310 خورشیدی در یک خانواده زرتشتی در کرمان دیده به گیتی گشود. وی تحصیلات ابتدایی خود را در «دبستان شهریاری کرمان» و تحصیلات متوسطه را «دبیرستان دخترانه بهمنیار» همین شهر سپری کرد و سپس برای ادامه تحصیل به تهران عزیمت نمود.

او تحصیلات دانشگاهی خود را در زمانی که در سراسر ایران تنها یک دانشگاه بود، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران به سال ۱۳۳۴ خورشیدی به پایان رسانید و در سال ۱۳۴۲ خورشیدی نیز پروانه وکالت خود را از کانون وکلای دادگستری ایران دریافت نمود. در آن زمان وی پنجمین زن ایرانی بود که موفق به دریافت پروانه وکالت می‌گردید. شهریاری در همان حین به تحصیلات عالی خویش نیز ادامه داد و از دانشکده حقوق دانشگاه ملی (دانشگاه شهیدبهشتی امروزی) به دریافت درجه فوق لیسانس نایل گشت.

وی نویسندگی و سرودن شعر را از سال ۱۳۳۲ خورشیدی آغاز نمود و از همان زمان در کارهای اجتماعی، فرهنگی و ادبی حضوری فعال و گسترده داشت، حضوری که تا به حال نیز تداوم دارد.

ايشان از حدود 14 یا 15 سالگی سرودن را آغاز کرد و در مدرسه همیشه در زنگ انشاء معلم او را صدا می زد و گاه بیش از نیمی از وقت کلاس با خواندن انشاء و اشعار او می گذشت. تا زماني که بانو شهرياري در کرمان بود و هنوز به تهران نیامده بود، اگرچه شعرهایی می گفت، ولی خیلی شعرهای خود را جدی نمی گرفت تا هنگامی که برای ادامه تحصیلات پیش دانشگاهی و دانشگاهی در حدود سال 1329 خورشیدی به تهران آمد و رویدادی باعث شد که اعتماد به نفس عجیبی برای شعر گفتن در او ایجاد شود.

در آن هنگام از هر مدرسه ای عده ای از دبیران و دانش آموزان برای سپاسگزاری و عرض تبریک با وقت قبلی به حضور شادروان دکتر مصدق می رفتند و به پاس ملی کردن صنعت نفت ایران، سبد گلی برای ایشان می بردند و هر کدام به یک شکلی ابراز احساسات و شادمانی می کردند. در یکی از همین روزها درست در زمانی که بانو شهرياري در سال ششم رشته ادبی دبیرستان شاهدخت آن زمان تهران تحصیل می کرد، خانم لطفی که مدیر مدرسه بود او را در دفتر مدرسه خواست و گفت که " دخترم ما برای بهمن ماه وقت گرفته ایم تا به حضور دکتر مصدق برسیم و چون شنیده ایم که تو شعر خوب می گویی، از تو می خواهم که در فرصت کمی که داریم یک شعر برای دکتر مصدق بگویی که بدهیم به معلم خط مدرسه تا با خط خوش بنویسد و در قاب خاتم بگذاریم و به همراه سبد گل هم برای ایشان ببریم ." این کار انجام شد و به دیدار شادروان دکتر مصدق رفتند . عکس با دكتر مصدق از افتخارات زندگی بانو شهرياري است و این شعر اولین سروده او بود که به ايشان خود باوری آموخت.

از آن پس به طور مرتب سروده های ايشان در نشریات تهران مصور، اطلاعات، ترقی، هوخت و ... چاپ می شد و خوشبختانه از آن زمان تاکنون اشعار ايشان در مجلات داخلی و خارجی بسیاری مثل بخارا، کلک، وهومن، ایران مهر، دنیای سخن، فروهر، چهره نمای زرتشتیان کالیفرنیا، مجله «همازور» پارسیان هند و نشریات تاجیکستان درج می شود و به دست علاقه مندان می رسد.  

 بيشتر سروده هاي بانو شهرياري در قالب مثنوي يا قصيده است و تعدادي نيز در قالب شعر نو با يك موسيقي زيبا سروده شده اند. توران شهریاری تنها شاعر زن ایرانی است که تاکنون بیشترین سروده های ملی و میهنی را از خود به یادگار گذاشته است و این از عشق سرشار او به ایران و فرهنگ درخشان آن سرچشمه گرفته است .

تاكنون سه كتاب از بانو شهرياري منتشر شده است :

·  گوهر، اولین اثر این بانوی شاعره می‌باشد که در سال ۱۳۴۵ خورشیدی چاپ و منتشر شده و تجدید چاپ آن نیز در آمریکا صورت گرفته‌است.

·  نگار زن، در سال ۱۳۵۲ خورشیدی از سوی سازمان بین‌المللی زنان چاپ و منتشر شده‌است. در این کتاب تصویر چهل و هشت زن ایرانی در ادوار مختلف تاریخ پنج هزار ساله ایران انتخاب شده و چهل و هشت رباعی برای این تصاویر سروده شده‌است.

·  دیوان توران در سال ۱۳۷۹ خورشیدی چاپ و منتشر گردیده و در حجمی متجاوز از پانصد صفحه، مشتمل بر قصاید، قطعات، مثنوی ها، غزلیات، دوبیتی‌های پیوسته، آفرین بادها و سوگنامه‌ها و چکامه‌های وی می‌باشد.

دکتر باستانی پاریزی درباره اشعار او، در مقدمه «دیوان توران» می‌نویسد:

«شعر خانم شهریاری در عین استحکام و کمال بسیار روان و در خور فهم همه طبقات سروده شده و علاوه بر جنبه‌های ادبی، حاوی مسایل روز و سرگذشت‌های اجتماعی نیز هست. مثنوی‌های کوتاه و داستان‌های کوچک ذکر شده در دیوان او حاوی نکاتی آموزشی است که ضمنا تأثیر ادبیات گذشته ایران را نشان می‌دهد...و سرانجام اینکه خانم توران شهریاری یکی از شعرای سخن سنج و آگاه و توانای معاصر است که سبک خود را دارد و اشعارش پیام موزون دارد و بر دل می‌نشیند.»

دکتر حسین خطیبی در مقدمه ای بر مجموعه اشعار توران شهریاری درباره ویژگی های شعر او می نویسد: « ... سخنانی از دل برآمده که بر دل می نشیند. اشعاری که هریک به مناسبتی سروده شده و در هر مورد خوب جا افتاده است. به خصوص شور و شوق میهن دوستی شاعر با یاد آوری افتخارات گذشته این مرز و بوم و ارج نهادن بدان با بیانی گیرا و شیوا که خواننده را به اندیشه و تفکر وا می دارد ... شاعر در آثار خود از به کار بردن لغات دشوار و دور از ذهن که در زبان فارسی امروز جایی ندارد و نیز تکلفات و صنایع شعری که با سلیقه مردم زمان ما سازگار نیست دوری جسته و ساده و بی پیرایه سخن گفته است. گاه نیز شعر او بی هیچ گونه تکلفی ، یک دست با واژگان فارسی سروده شده به گونه ای که امروز به آن فارسی سره می گوییم... »

اين شير زن با همت و فرهيخته با سروده ها سخنراني هاي پر بار و انديشه برانگيز خود همواره خوانندگان وشنوندگان را به تفكر و انديشه وادار كرده است. سروده هاي زيباي اين بانوي محترم؛ روحيه ميهن پرستي و پاسداري از آداب و سنت هاي باستاني ايران را تقويت مي كند.

به اميد آنكه همه بخردان از چكامه ها و انديشه هاي اين بانوي ارجمند و فرهيخته بهره مند شده و در راه درك و پاسداري از همه ارزش هاي ايراني خويش بهره جويند و به اميد برخورداري از عمري دراز و پرفراز براي اين بانوي فرهيخته و انديشمند.