روز پایانی این چنین همایشهایی بسیار مهم و تاثیر گذار است. در این روز است که جمع بندی نهایی ارائه گردیده و نتیجه نهایی بصورت یک قطعنامه و با حضور کلیه افراد مصوب می شود و به عنوان بیانیه پایانی بصورت یک راهکار اجرایی، کشورها ملزم به رعایت آن خواهند بود.

برای رسیدن به قطعنامه ای که تمام جوانب را در نظر بگیرد، در روز نخست پیش نویسی ارائه می شود و تا یک روز مانده به اتمام نشست، هرگونه پیشنهادی در این زمینه دریافت می شود و در یک جلسه تدوین نهایی می شود. البته به موارد جزء و خاص در قطعنامه توجه نمی شود و بخصوص در اولین نشستها مباحث راهبردی مطرح می شود. با این نگاه روز آخر شروع می گردد.

در روز آخر اجلاس بین المللی «پارلمانها، اقلیتها و افراد بومی: مشارکت موثر در سیاست» بر اساس برنامه اعلامی صبح می بایست به بازدید سپری می شد، ولی با توجه به مشکلات متعدد ایالت چیاپاس و حضور فرماندار در تکسلا، صبح پس از بازدیدی کوتاه از یک موزه یک روستا، در داخل همان مکان بحث بومیان منطقه و ارائه نظرات پیگیری شد.

کم کم به مهمترین زمان کنفرانس نزدیک می شدیم. آخرین نشست کنفرانس در پارلمان محلی برگزار شد. در ابتدای این نشست قبل از اعلام رسمی بودن آن، به بندهای قطعنامه پرداخته شد.

نخست منشی های کنگره نقطه نظرات بیان شده در نشستهای مجزا را جمع بندی کردند. در این مباحث اراده جمعی بر تغییر وضعیت اقلیتها بود، از جمع آوری اطلاعات و آموزش و اهمیت آن سخن گفته شد و لزوم تغییر نگاه در اکثریت و یکپارچگی در جامعه مورد تاکید قرار گرفت. مواردی که بیشتر مبتنی بر گفتگوهایی بود که در روزهای گذشته مطرح شد و توسط همین تارنما منتشر گردید.

پس از ارائه قطعنامه، جلسه با حضور فرماندار، ریاست پارلمان ایالتی، سناتور مکزیک و دبیر کل اتحادیه بین المجالس رسمیت پیدا کرد. پس از خواندن سرود ملی مکزیک و ایالت چیاپاس جلسه با سخنرانی ریاست پارلمان و سناتور مجلس این کشور ادامه یافت، که در این صحبتها با تشکر از حضور کلیه نمایندگان کشورها از این نوع نشستها حمایت شد و خواستار بهبود شرایط اقلیتها و بومیان شدند. سپس منشی اتحادیه بین المجالس متن بیانیه پایانی را خواند و با امضاء قطعنامه، نشست به پایان رسید.

اما در قطعنامه چیاپاس چنین آمده است:

ما خواستار تغییراتی واقعی هستیم. نمی­توان اجازه داد که اقلیت­ها و اقوام بومی شکننده­ ترین و تاثیرپذیرترین افراد جوامع ما باشند و همچنان در اخذ تصیماتی که زندگی آنان و آینده کشور را تحت تاثیر قرار می­دهند کنار گذارده شوند.

تاکید می­کنیم که اقلیت­ها و اقوام بومی حق دارند به طور برابر با دیگر افراد در کشورشان مشارکت بی­ قید و شرط داشته باشند. این حق بدان معنی است که بایستی سیاست­های عمومی وجود داشته باشند که موقعیت آنان را درک کرده، از نیازها و خواست­های آنان آگاه بوده و منابع کافی را در اختیار داشته باشند. این امر نیازمند مشارکت موثر اقلیت­ها و اقوام بومی در تمامی سطوح دولت، خصوصا در پارلمان­های ملی و منطقه­ ای است. تمامی سیاست­های دولتی پیش از عملی شدن می­ بایستی مورد مشورت با اقلیت­ها و اقوام بومی قرار گیرند.

علاوه بر این، تاکید می­ کنیم که احزاب سیاسی موظف به ترویج مشارکت موثر اقلیت­ها و اقوام بومی هستند و بایستی در برنامه­ های حزبی منافع آنان را در نظر داشته باشند.

از تمامی پارلمان­ها تقاضا داریم که در طی دو سال آینده موارد زیر را انجام دهند:

1-      هر یک در کشور خود در مورد وضعیت اقلیت­ها و اقوام بومی کشورشان به بحث و گفتگو بنشینند. تعدد فرهنگی جوامعشان را به رسمیت بشناسند و برنامه کاری تدارک ببینند که توسط آن مشارکت اقلیت­ها و اقوام بومی مشارکتی موثر و برابر بوده و مورد کم انگاری و محدودیت قرار نگیرد.

2-      قوانینی را تصویب و اجرا نمایند که هدف آنها اتمام کم انگاری اقلیت­ها و اقوام بومی بوده و مشارکت موثر آنان را در تصمیم­ گیری­ها، حتی در پارلمان­ها، دنبال کنند و در عین حال مشارکت موثر زنان متعلق به اقلیت­ها و اقوام بومی را به طور خاص مورد توجه قرار دهند. در کشورهایی که چنین قوانینی وجود دارند، این قوانین ارزیابی شده و چنانچه لازم است تغییرات و اصلاحات مناسب در آنها صورت گیرد.

3-      تلاش جهت شفافیت روند قانون­گذاری و امکان دسترسی آنی به گواهینامه­های پارلمانی وجود داشته باشد.

از IPU میخواهیم جمع­ آوری اطلاعات در مورد نمایندگان اقلیت­ها و اقوام بومی در پارلمان­ها را سرپرستی کرده و در عین حال خصوصی بودن برخی موارد و حق افراد در انتخاب هویتشان را در نظر داشته باشد. همچنین از IPU می­خواهیم عملی شدن قطعنامه حاضر را پیگیری نماید، امکان ارتباط مستقیم بین پارلمان­ها را فراهم آورد. دوسال دیگر گردهمایی دیگری برای پیگیری و تحلیل پیشرفت­های بدست آمده برگزار نماید که در آن اهداف جدیدی برای آینده در نظر گرفته شوند.

پیشنهاد می­کنیم که پارلمان­ها برای تدارک برنامه کارشان، حداقل موارد زیر را در نظر داشته باشند:

1-      ضمانت اینکه حق آزادانه و پیشاپیش مورد قبول واقع شدن اقلیت­ها و اقوام بومی در تمامی مراحل اداری و قانون­گذاری برای اتخاذ راه­کارها در نظر گرفته شود و از دولت، چنانچه از عمل کردن به این تصمیمات و قوانین سرباز زند، بازخواست به عمل آید.

2-      ملزم کردن دولت به اینکه تمای پروژه­ های قانون­گذاری و مربوط به تعیین بودجه از نظر تاثیری که بر اقلیت­ها و اقوام بومی خواهند گذاشت از پیش ارزیابی شوند.

3-      در جلسه­ ها و مباحث و گفتگوهای پارلمان به صورت معمول مسائل مربوط به اقلیت­ها و اقوام بومی مطرح شود تا آگاهی لازم در این زمینه ایجاد شده و بر علیه تعصب در جامعه مبارزه شود. علاوه بر این، فراهم نمودن و برگزاری جلساتی برای ایجاد حساسیت و آگاهی برای تمامی اعضای پارلمان­ها تا اقلیت­ها و اقوام بومی را بهتر بشناسند و مشکلات خاص آنان را درک نمایند؛ ضمانت اینکه مسائل مربوط به اقلیت­ها و اقوام بومی در برنامه کار پارلمان در نظر گرفته می­شوند، خصوصا در سطح کمیته ها و کمیسیون­ها

4-      اختصاص دادن بودجه و منابع کافی برای مکالمه بین جوامع اقلیت­ها و اقوام بومی و سازمان­های دولتی؛ در عین حال، اختصاص بودجه کافی به کمیسیون­های پارلمانی که مسائل مربوط به اقلیت­ها و اقوام بومی را بر عهده دارند، تا بتواند فعالیت­های بیرونی مانند گفت و شنود مستقیم با اقلیت­ها و اقوام بومی در حضور عموم را به انجام رسانند.

5-      آشنا کردن بیشتر پارلمان­ها با کارهایی که توسط نظام سازمان ملل در حال انجام است، تا بتوانند آمادگی بیشتری برای بازخواست از دولت در مورد تعهدات بین المللی­اش داشته باشند، از جمله دستیابی به اهداف پیشرفته هزاره خصوصا اصلاح توافق­نامه شماره IL0169 در رابطه با اقلیت­های بومی و اقوام و قبایل بومی و تعمیم قطعنامه سازمان ملل در رابطه با حقوق اقلیت­ها (1992) و اقوام بومی (2007). بحث و گفتگو در پارلمان­ها در مورد نتایج و پیشنهادات مطرح شده توسط ارگان­ها. مکانیزم­های خاص سازمان ملل در رابطه با حقوق بشر و ارتباط آنها با حقوق اقلیت­ها و اقوام بومی باشد.

این بیانیه با اجماع آرا بیش از 200 نماینده حاضر از سراسر جهان تصویب و به امضای دبیر کل اتحادیه، فرماندار و رئیس مجلس چیاپاس و سناتور مجلس مکزیک به نمایندگی از حاضران رسید.























در این زمینه بخوانید:
گزارشی از روز دوم اجلاس پارلمانها، اقلیتها و افراد بومی
گزارشی از روز نخست اجلاس پارلمانها، اقلیتها و افراد بومی
گزارشی از افتتاحیه اجلاس پارلمانها، اقلیتها و افراد بومی
گزارشی از سفر دکتر اسفندیار اختیاری به مکزیک