|
گفت و گو با عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس 65 هزار شرکت دانش بنیان می خواهیم |
|
|
| امید کاجیان | ||||||||
| ۱۰ آبان ۱۳۸۹ | ||||||||
 تاسیس شرکت های دانش بنیان در پارکهای علم و فناوری به منظور تجاری ساختن ایده ها از نخستین کارهای جدی است که در کشور به منظور عملی شدن تبدیل نو اوریها به تکنولوژی صورت گرفته است هر چند تاسیس چنین شرکت هایی گامی مثبت در این زمینه به شمار می آید اما هنوز وجود محدودیت هایی که درشکل گیری چنین موسسات و نهادهایی وجود دارد مارا از رسیدن به اهدافی که در چشم انداز 20 ساله نیز به آن اشاره شده بازداشته است . چندی پیش لایحه حمايت از شركتها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوريها و اختراعات در مجلس به تصویب رسید تا راهگشای برخی از مشکلات چنین شرکت هایی باشد، مشکلاتی از قبیل محدودیت در نحوه و جایگاه تاسیس ،نبود حمایت کافی دولت وترس از تاسیس چنین شرکت هایی به خاطر مشخص نبودن سرنوشتشان در آینده . هر چند از سوی شورای نگهبان ایرادهای مختصری به این لایحه وارد شد اما با اصلاحاتی که در مواد قانونی آن شکل گرفته این لایحه به تصویب نهایی خود نزدیک شده است به سراغ دکتر اسفندیار اختیاری عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی رفتیم تا در گفت وگویی با او ضمن آشنایی با شرکت های دانش بنیان در مورد لایحه حمایتی اخیر ،بیشتر بدانیم بحث شرکتهای دانش بنیان از چه زمانی است که آغاز شده است؟ مدتی است که در ایران صحبت آن پیش آمده و لی به طور جدی از سال 81 در پارکهای علم و فناوری کشور موضوع تاسیس این شرکتها دنبال شده است شرکت دانش بنیان به چه شرکتهایی گفته می شود و هدف از تاسیس این شرکت ها چیست ؟ همان طورکه در ماده 1 این لایحه هم آمده است شركت ها و موسسات دانش بنيان شركت يا مؤسسه خصوصي يا تعاوني است كه به منظور همافزايي علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور، تحقق اهداف علمي و اقتصادي که شامل گسترش و كاربرد اختراع و نوآوري هستند وهمین طور تجاري سازي نتايج تحقيق و توسعه شامل طراحي و توليد كالا و خدمات در حوزه فناوري هاي برتر و با ارزش افزوده فراوان به ويژه در توليد نرم افزارهاي مربوط تشكيل ميشود. این شرکت نقش ایده سازی را دنبال می کند ؟ یا رسیدن به تکنولوژِی؟ در واقع این شرکتها حلقه واسطه بین ایده و تکنولوژی هستند که می توانند ایده ها رادر مسیر رسیدن به تکنولوژِی هدایت کنند وگاهی اوقات خود همین شرکتها هم می توانند ایده خودشان را به تکنولوژِی تبدیل کنند . اینکه یکسری علوم مثل علوم انسانی نقشی در این گونه شرکتها نمی توانند داشته باشند درست است ؟ خیر چون بسیاری از ایده ها از علوم انسانی سرچشمه می گیرد و فکر اینکه این گونه ایده ها به یک تجارت تبدیل شود دور از دسترس نیست آیاماهیت این شرکتها کاملا خصوصی است و بحث حمایت دولت که در این لایحه به ان اشاره شده است، به معنای دخالت دولت در این شرکتها نیست ؟ شركتهاي دولتي، مؤسسات ونهادهاي عمومي غير دولتي و نيز شركتها و مؤسساتي كه بيش از 50 درصد از مالكيت آنها متعلق به شركتهاي دولتي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي باشد، مشمول حمايت هاي اين قانون نيستندپس شرکت یک شرکت خصوصی است ونقش حمایتی دولت برای بها دادن به این شرکت ها مطرح شده است و نه دخالت در آن مگر چند درصد شرکتهای خصوصی ما شرکتها موفقی بودند که امید دارید تا این شرکتها موفق باشند ؟ در تمامی این شرکتها تا سه سال منحنی اقتصادی زیر در آمداست یعنی هر کدام از این شرکتها لا اقل سه سال فرصت می خواهند تا بتوانند روی پای خود بایستند اگر از 10 شرکت، حتی یک شرکت هم موفق به تجاری سازی ایده ها بشود ما به انچه می خواستیم رسیدیم و در آمدی که از همان یک شرکت نصیب کشور خواهد شد بسیار بیش از هزینه هایی که صرف حمایت از این شرکت شده است پس تکلیف ان 9 شرکت ناموفق چه می شود ؟ بنا به آنچه که در این لایحه آمده است دولت باید آنچه که به این شرکتها داده را ببخشد و این شرکتها می توانند یا ایده جدیدی را تجاری کنند و یا منحل شوند ولی هیچ بدهکاری به دولت نخواهد داشت تا کسی از تاسیس این گونه شرکت ها هراس نداشته باشد. و البته این به این معنا نیست که هر کسی که دلش خواست یک چنین شرکتی تاسیس کند و بعد هم هیچی! طرحها و ایده ها و کارایی آنها به دقت از قبل بررسی می شود و بعد از آن اجازه تشکیل چنین شرکتی داده شود و هنگامی حمایتهای دولت به آن شرکت بخشیده می شود که معلوم شود آن شرکت روی پروژه کار کرده است اما به هر دلیل با شکست مواجه شده است بخشی از حمایتهای دولت درباره این شرکتها را می گویید ؟ معافيت از پرداخت ماليات، عوارض، حقوقي گمركي، سود بازرگاني و عوارض صادراتي به مدت پانزده سال. تأمين تمام يا بخشي از هزينه توليد، عرضه يا به كارگيري نوآوري و فناوري با اعطاء تسهیلات كم بهره يا بدون بهره بلندمدت يا كوتاه مدت بر طبق عقود شرعی اولويت استقرار واحدهاي پژوهشي، فناوري و مهندسي و توليدي شركتها و موسسات دانش بنيان موضوع اين قانون در محل پاركهاي علم و فناوري، مراكز رشد، مناطق ويژه اقتصادي و يا مناطق ويژه علم و فناوري است ماجرای صندوق سه هزارمیلیاردی برای تاسیس این شرکتها چیست؟ قراراست تابا توجه به بندهایی که دراین لایحه به آن اشاره شده است صندوقي تحت عنوان صندوق نوآوري و شكوفایي وابسته به شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري زیر نظر رئیس شورا تأسيس شود و منابع مالي صندوق شامل كمكهاي دولت، اعتبارات مندرج در بودجه سالانه، هرگونه كمك و سرمايه گذاري اشخاص حقيقي و حقوقي و شركتهاي دولتي وابسته و تابع، نهادهاي عمومي غير دولتي و شهرداري ها و شركتهاي وابسته و تابع است بانكها هم مي توانند بخشي از منابع تسهيلات موضوع صندوق يادشده را تأمين کنند. به منظور تأمين منابع مالي صندوق، دولت موظف است از سال سوم به بعد در لايحه بودجه، حداقل نيم درصد (5/0%) از منابع بودجه عمومي خود را جهت كمك به اين صندوق در نظر بگيرد. اماسرمایه اولیه صندوق نوآوری و شکوفایی به میزان سی هزار میلیارد ریال (000/000/000/000/30 ) درنظرگرفته شده که به تدريج حداكثر ظرف مدت سه سال از محل صندوق توسعه ملی یا معادل آن از صندوق ذخیره ارزی تامین می گردد. مسئولیت نظارت بر اجرای این قانون را چه کسی بر عهده دارد ؟ شورايعالي علوم، تحقيقات و فناوري مسئوليت سياستگذاري، برنامه ريزي و پيگيري اجراء اين قانون را به عهده دارد و دبيرخانه شورا هم مسئول پيگيري اجراي مصوبات این شورا را از طريق دستگاههاي ذيربط خواهدداشت. ایراداتی که شورای نگهبان به این لایحه آورده کدام است ؟ درماده 3 این لایحه در قسمتی ازحمایتهای دولت بحث وام کم بهره بود که شورای نگهبان خواست تا این موضوع بررسی شود تا بحث ربا پیش نیاید که آن رااصلاح کردیم. ماده 4 این لایحه هم که دررابطه با حمایت از مراکز تحقیق وتوسعه شرکتهای خارجی بود حذف شد تا این شرکتها در صورت ثبت در ایران امکان استفاده از حمایتها را پیدا می کنند اگرهمین الان کسی بخواهد تا یک چنین شرکتی تاسیس کند باید چه کند ؟ اگر همین الان بخواهبد چنین کار ی کنید باید در پارک علوم وفناوری " برنامه کاری (B.P) " خود را ارائه بدهید در صورت پذیرش می توانید شرکت را ثبت دهید ، اما پس از تایید نهایی این لایحه در شورای نگهبان "بیزینس پلن" و چگونگی تجاری سازی ایده ها را مطرح می کنید شرکت را ثبت می دهید( تا اینجای کار حمایتهای دولت شامل حال شما نمیشود) اما وقتی در پروسه تایید وزارت علوم و عضویت در شرکت دانش بنیان قرار بگیرید می توانید تا این شرکت را به عنوان شرکت دانش بنیان مطرح کنید و از حمایتها بهره ببرید گفتید که در پارکهای علم و فناوری هم این شرکتها تاسیس شده اند پس این لایحه به غیر از بحث حمایتهای دولت چه طرح جدید دیگری را به اجرا خواهد رساند؟ طرح تاسیس این شرکتها تا پیش از این فقط در همین پارک ها و با حمایتهای اندک مطرح بود اما این لایحه تاسیس این شرکتها و حمایتها را بسط می دهد و شما می توانید در هر جایی این شرکتها را تاسیس کنید بخصوص در دانشگاهها و این همان ارتباط واقعی بین دانشگاه و صنعت است تاحالا چند شرکت از این نوع در پارکهای علم و فناوری داشتیم و چه قدر موفق بودند ؟ دوهزار و پانصد شرکت که این رقم بسیارکم است البته در حد دوهزار و پانصد شرکت خوب عمل کرده اند اما ما باید برای تاسیس این شرکتهاباید به عدد شصت و پنج هزار برسیم تا به آن یک چهارم 520 میلیارد دلار GDPکه هدف ماست نزدیک شویم و تصویب لایحه اخیر زمینه ساز همان شصت و پنج هزار موسسه و شرکت دانش بنیان است که می تواند ما را به این میزان تولید ناخالص داخلی سوق دهد ضرورت ورود به اقتصاد دانش بنیان چیست ؟ ما در علوم اقتصاد دو نوع اقتصاد داریم اقتصاد فیزیکی و اقتصاد دانایی ، آنچه که ما بیشتر به آن توجه می کنیم اقتصادهای فیزیکی است چون برای دولت یا موسسات قابل لمس است اما اقتصاد دانایی که ایده سازی و تجاری کردن آن ایده ها است نادیده گرفته شده است یا بهتر بگوییم که جدی گرفته نشده است در حالی که منبع اصلی در آمدها درکشورهای توسعه یافته از همین اقتصاد دانایی و فروش همین ایده ها به دیگر کشورها شکل گرفته اند جامعه امروزما بیشتر از هر چیزی به اقتصاد دانش بنیان احتیاج دارد برای تحقق جامعه دانش بنیان و شرکت دانش بنیان فکر می کنید باید اول از کجا شروع کرد؟ مطمئنا اول از جامعه دانش بنیان تا بتوان اثر بخشی بهتری در شرکتهای دانش بنیان داشته باشیم ولی اینکه بخواهیم بگوییم جامعه ما اصلاجامعه دانش بنیانی نشده است بی انصافی است اگرچه هنوزبرای رسیدن به این جامعه راه بسیاری در پیش رو داریم از طرف دیگر تاسیس این شرکتها و گسترش آن هم خود بی ارتباط با فراهم کردن چنین بستری نخواهد بود تا چه حد این شرکتها و تصویب این لایحه تضمینی برای اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی است ؟ این شرکتهاعمدتا با حضور فارغ التحصیلان دانشگاهی که دارای ایده های محوری هستند و قصد توسعه محصولی را دارند شکل می گیرد با این مصوبه مجلس، گامی بزرگ برای فارغ التحصیلان دانشگاهی بر داشته می شودو افرادی که فکر دارند اما سرمایه ای ندارند می توانند هم به آینده خود امیدوار باشند و هم امیدهای آینده کشور را تحقق بخشند برگرفته از روزنامه جوان، مورخ یکشنبه 9 آبان ماه 1389 بازدید: 1138
|
||||||||
اولین یادداشت
تبلیغات
|