آدینه 16 شهريور به همت بنياد فرهنگي جمشيد جاماسيان همايشي در ماركار تهرانپارس براي بزرگداشت دقيقي، شاعر زرتشتي سده چهارم، برگزار شد.
گزارش و تصاویری از این همایش را در ادامه مطلب ببینید:











اين همايش با جشن خواني موبدیاران مهربان پولادي و اردشير بهمردي آغاز شد.


استاد ضیا الدین هاجوی نخستين سخنران اين همايش در 25 شهريور 1320 ديده به جهان گشود. وی در سال 1305 مدرك كارشناسي خود را در رشته زبان و ادبيات فرانسه دريافت نمود و سرانجام پس از ادامه تحصيلات عالي در رشته علوم تربيتي دانش آموخته و مدرك دكتراي خود را گرفت. استاد از آذر ماه 1347 تا 1371 خورشيدي در وزارت پست و تلگراف به انجام وظيفه پرداختند. پس از بازنشستگي كوشش هاي بسياري در راستاي پاسداري و پشتيباني از زبان پارسي انجام دادند و در سال 1380 با همكاري تني چند از دوستان انجمن پاسداري و پالايش زبان پارسي را به ثبت رساندند و به شوند كوشش هاي فراوانشان به عنوان فرنشين هيئت مديره اين انجمن گزينش شدند. وی نوشتارهاي گوناگوني درباره پارسي نويسي گرد آوردند كه مورد استقبال روزنامه ها و ماهنامه ها قرار گرفت و برخي از آثار ايشان نيز به چاپ رسيده است.

 به گفته دکتر هاجوی، شرف شاه پدر فردوسی دهقان نژادی از توس بود که دارای 2 هزار دست نویس در ماتیکانکده  خود بود. فردوسی (حسن) و دقیقی (محمد بن احمد) هر دو در نیمه آغازین سده كوچي (ماهي) زاده شدند و از همان دوران کودکی با هم دوست مي شوند. روزي فردوسی، محمد بن احمد (دقیقی) را همراه خود به انجمن ابومنصور عبدالرزاق می برد و در آنجا و از عبدالرزاق می خواهد که محمد سروده ای را بخواند و چون محمد بسیار زیبا و دقیق و بدون جا انداختن واژه ای آن شعر را خواند، عبدالرزاق به او لقب دقیقی را داد. انجمنی که دقیقی و فردوسی به دستور ابومنصور عبدالرزاق در زمان امیر سامانی برای تدوین نوشته ها و داستان های ایران کهن و پاسداری از زبان پارسی، پنهانی تشکیل دادند باعث پی ریزی شاهنامه شد. استاد گفت برخلاف آنچه در کتاب «معمای شاهنامه» آمده که فردوسی سراینده تنهای شاهنامه نیست، به عقيده من شاهنامه باید دو سراینده داشته باشد، ولی نمی پذیرم که سراینده دوم فردوسی باشد. دقیقی سراینده زرتشتی و فردوسی شاعر مسلمان بود ولی این دو میهن پرست و ایران دوست، کیش و دین را کنار گذاشته و دست در دست هم شاهنامه را سرودند. فردوسی درفشی که دقیقی از زبان پارسی برافراشت را با شاهنامه ماندگار کرد، وي پس از مرگ دقیقی شاهنامه را کامل کرد و هزار بیت از سروده های دقیقی را که درباره گشتاسب و پیامبری اشوزرتشت است همانگونه كه بود در شاهنامه خود آورده و بدين گونه آن را از نابودي نجات داده است.


در ادامه دو نماهنگ شاهنامه با صداي بهروز رضوي به كارگرداني شهرام سالمي و بارگاه كيومرث پخش شد.




پس از خواندن فرمان كوروش بزرگ توسط افشين زعيم فيلم كوتاه مستندي از خشايار زارع پارسه، پژوهشگر شاهنامه و تخت جمشيد، تحت عنوان كوروش نامه به نمايش درآمد و در ادامه خشایار زارع پارسه كه نزدیک به 10 سال است شاهنامه خوانی می کند با صداي گرم و زيباي خود باشندگان را مهمان شاهنامه خوانی و تفسیر بیت هایی از آن كرد. گفتني است وی ماه پیش در شیراز اجرای زنده ای به نام «پدرم فردوسی» داشته است.


سخنران بعدي استاد مهرداد ساسانی، فارغ التحصيل از دانشگاه تهران در رشته حقوق قضايي و دوره هاي مديريت در ايران و آمريكا است، وي در تاسيس كلاس هاي ايران شناسي پس از انقلاب و اداره انجمن هاي فرهنگي فعالیت داشتند و مقالاتي درباره عطار نيشابوري و پرواز با عشق درباره مبارزه با جنگ و ساخت جنگ افزار در تمام جهان، پژوهشي درباره مولانا جلال الدين بلخي كه آيا عارف است يا سوفي، سخنراني هايي در فرهنگسراها و دانشگاه ها درباره فردوسي بزرگ و كوروش بزرگ و ساير بزرگان فرهنگ و تاريخ ايران انجام داده است.

مهرداد ساسانی با سروده گرگ درون انسان از «فریدون مشیری» سخنانش را آغاز کرد و از اهورامزدا یاری خواست تا در پرتو اندیشه و گفتار و کردار نیک راه راستی گسترش یابد. وي با طرح اين سوال كه آيا در آیین زرتشتی غلام و کنیز وجود داشته؟ و اشاره به اينكه در كل گاتا هيچ آثاري از غلام و كنيز نيست، گفت: دقیقی، شاعر زرتشتی غلامی نداشته که به دست وی به قتل برسد و متاسفانه تمام شکست هايی که در طول تاریخ به ایرانیان وارد شد (حمله اسكندر، حمله اعراب و...) از خیانت خود ايرانيان بوده است. وی فردوسي، حافظ و... را تبلور و هويت ما دانست و گفت تاریخ راستین را باید در شعر و ادبیات ایران جستجو کرد. به عقيده اين استاد یازده بیتی که در شاهنامه برای دقیقی گفته شده از فردوسی نیست. استاد از يعقوب ليث ياد كرد و گفت یعقوب لیث  نخستین کسی است که فرمان به جمع آوری شاهنامه داد و امر کرد در سراسر نقاط فرمانروایی اش کسی نباید عربی سخن بگوید، پس نيكوست كه ياد وي هم گرامي داشته شود.












در ادامه گروه موسيقي «اشاره» به هنرمندي پرداختند. اسفندیار اختیاری نماینده ايرانيان زرتشتی در مجلس و رستم خسرویانی فرنشین انجمن زرتشتیان تهران هدايايي را به رسم يادبود به 12 اعضاي اين گروه تقديم كردند. در ادامه نماینده زرتشتیان به باشندگان فرهنگ دوست درود فرستاده و دانشمندان و شاعران حال و گذشته را وامدار فرهنگ و تمدن ایران باستان دانست.


بهنام مرادیان، پژوهشگر در باب ادبیات و فرهنگ ایران باستان و دبير سرويس فرهنگ و ادب هفته نامه امرداد، آخرين سخنران همايش بود. وی گفت: دقیقی در شعرش از یک دوگانگی سخن می گوید که آن هم به باور من برخاسته از پیکره استبدادگونه آن روزگار است و علت تفاوت نگرش بین دقیقی و فردوسی پیکره سیاسی جامعه آن روزگار مي باشد. وي نماد زرتشتي بودن دقيقي را دو بيتي دانست كه در مورد خصلت هاي دقيقي است.






در ادامه نغمه ميرزا ابوالقاسم، شقايق حمزه لو، نيلوفر ساساني و ساحل صفا به سرپرستي بابك گشتاسب باشندگان را مهمان رقصي محلي و اصيل ايراني كردند.




موسيقي سنتي ايراني به هنرمندي مهران خليلي (تنبك)، مرواريد تقي بيگ (آواز) و شهرزاد مفرد (تار) ادامه دهنده برنامه ها بود.

سپس بابك گشتاسب با رقص رباتيك هيجان خاصي را در سالن ايجاد كرد.


در پایان نخستین دخت فرهادی، فرنشین بنیاد فرهنگی جمشید جاماسیان، از انجمن زرتشتيان تهران، مديريت سالن، بوذرجمهر پرخيده، بانو پروين بامسيان، بانو سيما فولادي، دوستان كلاس دري به ويژه مهردخت، فيلم بردار و عكاس سپاسگزاري كرد و با هداهایی از تمام كساني كه وي را براي اجراي اين برنامه ياري كردند (افشين زعيم، مجري- سيامك جمشيدي زاده، طراح پوستر و بنر- بهروز جمشيديان، صدابرداري- ارمغان خسروي و پريسا ماوندادي كه آئينه و گلاب گرفتند) قدرداني نمود.


و با سرود اي ايران اين همايش به پايان رسيد.

در حاشیه: