| آموزش دستور زبان اوستایی، درس سوم |
|
|
| الیکا بقایی | |||||||||
| ۰۶ مهر ۱۳۸۹ | |||||||||
|
در درس گذشته ما با دو گروه ستاکهای موجود در اوستا (پایان یافته به صامت و پایان یافته به مصوت) آشنا شدیم و نیز گفتیم که هریک از این ستاکها در سه جنس مفرد، مذکر، خنثی و نیز سه شمار مفرد، مثنی، جمع و 8 حالت (نهادی، رایی، بایی، برایی، ازی، دری، وابستگی و ندایی) صرف می شوند.
در این قسمت صرف ستاکهای پایان یافته به a که نشان دهندۀ جنس مذکر و خنثی می باشند را می آوریم. آنچه در اینجا آمده پایانه هایی است که پس از برداشتن مصوت پایانی (در این قسمت a) و افزوده شدن به قسمت باقیمانده شمار و حالت آن را در جمله می رسانند. مفرد نهادی -ō رایی -əm بایی -a ( در گاتها گاه بصورت -ā نیز می آید همچنین در اوستای متأخر اگر حرف پیش از a پایانی ستاک y باشد ترکیب ya در واژگانی که بیش از یک بخش (هجا) دارند بصورت e دیده می شود برای نمونه xvaēpaiϑya (با خود) که در اوستای متأخر بصورت xvaēpaiϑe دیده می شود.) برایی āi ازی āt وابستگی ahe (در اوستای متأخرگاه ehe ) و ahyā (در گاتها) دری e (در گاتها ē)، ōi ندایی a مثنی نهادی، رایی، ندایی a (در برخی موارد ō مانند yaskō دو بیماری) بایی، برایی، ازی aēibya وابستگی ayā̊ دری ayō جمع نهادی، ندایی a,ō ( گاه بصورت ā̊ مانند aməṣ̌ā̊) راییą (در گاتها گاه بصورت ə̄ng دیده می شود) بایی āiš برایی، ازی aēibyo (در گاتها گاه بصورت ōibyo آمده است) وابستگی ana̢m، āna̢m (گاه n حذف می شود) دری aēšu #نکته اگر ستاک مورد نظر خنثی باشد در موارد زیر با صرف ستاکهای مذکر تفاوت دارد. مفرد نهادی، رایی، ندایی əm مثنی نهادی، رایی، ندایی e جمع نهادی، رایی، ندایی a ، ā̊ حال به ستاکهای صرف شدۀ زیر توجه نمایید. aspō اسب (مذکر) ahura ای اهورا (مذکر) haoməm هوم را (مذکر) raiϑya در گردونه (مذکر) Yasna با یزش (با قربانی) (مذکر) vāstryehe مال کشاورز (مذکر) zaraϑuštrāt از زرتشت (مذکر) vīra دو مرد ، دو مرد را، ای دو مرد(مذکر) vīrāi برای مرد (مذکر) gaoṣ̌aēibya با دو گوش (مذکر) (این واژه دراوستای متأخر موردی است که بصورت gaoṣ̌aiβe آمده) zastayō در دو بازو (مذکر) vīrayā̊ مال دو مرد(مذکر) daēva دیوان (مذکر) yaϑnanąmš مال رفتارها (خنثی) mašyə̄ng میرندگان را، مردمان را(مذکر) vastrəm جامه، جامه را (خنثی) haŋuhrəne (خنثی) دو آرواره، دو آرواره را vastra جامه ها، جامه ها را (خنثی) #نکته همانگونه که در اینجا دیده می شود برخی از حالتها و شمارها با حالات و شمار دیگر مشترکند که این یکی از سختی ها در ترجمه دقیق اوستا می باشد و این یکی از دلایلی است که باعث تفاوت در ترجمه پژوهشگران اوستا می گردد. ◙تمرین واژه ahura «اهورا» (مذکر) و nmana «خانه» (خنثی) را در سه شمار و هشت حالت صرف نمایید. ♪ خوانش مصوت ā̊ بصورت ā«آ» می باشد با ابن تفاوت که لبها مانند زمانی که صدای اُ از آن خارج می شود کمی گرد می شود. خوانش مصوتą بصورت خیشومی (تو دماغی) از صدای ا، آ شبیه an فرانسوی ولی کمی خفیف تر می باشد. منابع : مولایی، چنگیز (1384). راهنمای زبان فارسی باستان، تهران: نشر مهرنامک. Jackson, A. V.W. (1384). Avesta Gramar and Reader. .انتشارات اساطیر: تهران در این زمینه بخوانید: آموزش دستور زبان اوستايي- پيشگفتار آموزش دستور زبان اوستايي- درس نخست آموزش دستور زبان اوستایی- درس دوم آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهارم آموزش دستور زبان اوستایی، درس پنجم آموزش دستور زبان اوستایی، درس ششم آموزش دستور زبان اوستایی- درس هفتم آموزش دستور زبان اوستایی- درس هشتم آموزش دستور زبان اوستایی، درس نهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس دهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس یازدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس دوازدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس سیزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس چهاردهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس پانزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس شانزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس هفدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس هژدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس نوزدهم آموزش دستور زبان اوستایی، درس بيستم بازدید: 931
|
|||||||||