دیروز خبری در سایت گذاشته شد که شاید بسیاری از دست‌اندرکاران مسابقات مانتره را به فکر فرو برده باشد: «تعداد زیاد مقالات سطح بالا، مشکل مانتره امسال»!
آیا به راستی آرمان دیروز مانتره، امروز یک مشکل‌ غیرقابل حل است؟ آیا به راستی امروز، تعداد زیاد نوشتارهای خوب و نویسنده‌های خوب و جوان زرتشتی باعث گرفتاری ما شده است؟

امسال شورای دینی کانون، برنامه‌ریزی برای مانتره را بسیار عالی آغاز کرد. با نشست‌های متعدد و رایزنی‌ با افراد مختلف، نخست اعتراض‌ها و سوءتفاهم‌های گذشته را برطرف کرد و طرح‌های نو و بسیار زیبایی را به مانتره افزود و سپس با به کارگیری سرمایه‌های گذشته مانتره و با تقویت و پشتیبانی اساتید در جهت آموزش و مشاوره مقاله نویسی، سبب شد تا مقالات بسیار با ارزشی برای مانتره امسال فراهم آید. نوآوری‌های در زمینه گردآوری فرهنگ شفاهی، تلاش برای آموزش جوانان در یزد و کرمان و تشویق آنان برای ارائه مقاله در این زمینۀ بسیار بکر و دست‌نخورده، از مزایای این دوره از مسابقات مانتره است.

دستاورد این تلاش‌ها، چهل و هفت مقاله بود؛ دستاوردی که آرزوی قدیمی‌های مانتره بود، کاری که همواره به آن می‌اندیشیم و شاید به دلیل شرایط خاص نخستین دوره‌های مانتره کمتر به  آن دست یافتیم و امسال به همت نواندیشان کانون محقق شده بود.

ولی زمزمه هایی نگران‌کننده به گوش رسید که زیاد بودن تعداد و مهم‌تر از همه کیفیت بالای مقالات یکی از مشکلات مانتره امسال است.

چگونه است که آرزوی بچه‌های قدیمی مانتره،  امروز یک مشکل قلمداد شده است؟!

مانتره که در بدو زایش تنها قرار بود مسابقات اوستاخوانی با آوای خوش باشد، با هدف شناخت گاتها و گسترش آموزه‌های ژرف و شگفت آن در جامعه زرتشتی و ایجاد زمینه برای شکل گیری پژوهشگر و محقق در این زمینه به مسابقات «اوستاخوانی و گاتهاشناسی» تبدیل شد.

سال‌های بعد، با اضافه شدن اهدافی دیگر، بخش‌های دیگری در راستای کامل‌تر شدن مانتره به آن اضافه شد، ولی هیچ گاه اهداف اصلی فراموش نگردید.

به عبارت دیگر همواره مهم‌ترین هدف بخش گاتهاشناسی مانتره، رشد و بالندگی شرکت کنندگان و پژوهشگران بخش مقاله‌نویسی بود و اهداف دیگر در الویت دوم قرار داشتند. اگر از همان ابتدا به صورت هماورد برگزار می شد، با تمام خنده ها و گریه‌هایش، باز هم هدف رقابت و پیشرفت شرکت کنند گان بود، شرکت کنندگانی که در کنار گاتهاخوانی باید یاد می گرفتند که زندگی بازی برد و باخت است، برای موفقیت همیشه باید از روز پیش گامی فراتر نهاد و بیشتر تلاش کرد. اگر یکی از بخش‌های مانتره، ارائه مقاله و دفاع از نوشتار در مقابل داوران بود، به این دلیل بود که جوانان ما دفاع از حق و شجاعت در بیان عقیده‌شان را بیاموزند و اعتماد به نفس را تمرین کنند.

اما چند دوره است که برگزارکنندگان مانتره ناگزیرند که تعداد زیادی از شرکت‌کنندگان را در دوره های مقدماتی حذف کنند چون در بخش اوستاخوانی رقابت‌ها بسیار نزدیک شده و در بخش گاتها‌شناسی نیز تعداد و کیفیت مقالات بالا رفته است. این اتفاق سبب شده تا تعدادی از شرکت‌کنندگان و برگزار‌کنندگان به جریان مانتره معترض شوند. در همین راستا بود که سال گذشته دکتر اختیاری با طرح پیشنهاد یکی از قدیمی‌های مانتره مبنی بر برگزاری مانتره در دو سالن مجزا، خواستار آن شد که از سال آینده شاهد آن باشیم که تمام عزیزانی که زحمت می‌کشند و اوستا و گاتها یاد می گیرند، پژوهش می کنند و مقاله می نویسند، امکان حضور در مرحله پایانی را داشته باشند.

***

اگر سالها پیش مانتره یک بنای نوپا بود، امروز مانتره بنایی استوار با پشتوانه های بسیار است که تمام برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان قبلی کانون آن را زیر نظر دارند، برای آن ارزش و اهمیتی ویژه قائل‌اند و به آن دلبسته‌اند چون آنرا یکی از معدود برنامه های موثر فرهنگی جامعه می دانند. به یاری همین پشتوانه‌هاست که وقتی احساس می کنند، کتاب گاتهایی که با زحمت بچه های کانون تهیه شده، زیر سوال رفته است، وقت می‌گذارند و به یاری کانون می‌آیند تا ضربه‌ای به مانتره وارد نشود.

شناخت و تعیین اهداف، حرف اول را در بر گزاری هر برنامه‌ای می زند. مانتره برنامه‌ای است با اهداف روشن و مشخص که هیچ گاه اهدافش را گم نمی کند، بلکه این ما هستیم که امکان دارد به دلیل سهل‌انگاری، فراموشی و اشتباه در شناخت درست اهداف مانتره یا پرداختن به جزئیات بی‌اهمیت، در راهی اشتباه گام بگذاریم.

-         فراموش نکنیم که مقاله نوشتن ، آن هم در زمینه فرهنگ و گاتها کاری آسان نیست. آیا به این فکر کرده‌ایم که با حذف یک مقاله‌ یا به حاشیه بردن مقاله‌ای دیگر و پوستر کردن آن، امکان دارد پژوهشگری نوجوان را از ادامه راه باز داریم؟ پژوهشگری که ما وظیفه داریم او را راهنمایی کنیم تا گام‌های بعدی را استوارتر بردارد.

-        فراموش نکنیم که مانتره با هدف اصلی شناخت و شناساندن پیام گاتها زاده شد و در راستای این هدف والا، اتفاقات فرخنده‌ای در هازمان زرتشتی افتاده است. فرهنگ خواندن و پژوهش کردن در اوستا و گاتها در جامعه گسترش یافته است و جریان اندیشه و تفکر در حال بالیدن و پویایی است و کتاب گاتها، کتاب همراه بسیاری از نونهالان و جوانان ما شده است.

-        فراموش نکنیم که در نخستین دوره‌های مسابقات مانتره، دکتر کتایون مزداپور تنها تحصیل‌کرده رشته فرهنگ و زبانهای باستانی در جامعه زرتشتی بود، ولی امروز جامعه زرتشتی بیش از ده نفر دانش‌آموخته در مقاطع  فوق لیسانس و دکترای فرهنگ و زبانهای ایران باستان دارد و بسیاری از این عزیزان مستقیم و بقیه غیرمستقیم با مانتره در ارتباط بوده و می‌توان گفت مانتره انگیزه اصلی ایشان در این راه بوده است.

-        فراموش نکنیم که شرکت‌کنندگان مانتره در درجه اول اهمیت قرار دارند، و برنامه‌های جنبی که فقط به درد پرکردن سالن مارکار می‌خورد و حتی برای پر نگه داشتن سالن در هنگام ارائه مقالات هم کارساز نیست، در درجه آخر اهمیت است.

-        فراموش نکنیم که ارج نهادن، حمایت کردن و کمک به پیشرفت شرکت کنندگان مانتره در درجه اول اهمیت قرار دارد و زمان باید در اختیار این هدف قرار گیرد نه آن که این هدف مهم، قربانی زمان و مشکلات ما در برنامه‌ریزی‌‌هایمان شود.

 

با آرزوی پیروزی و بهروزی روزافزون برای همه جویندگان پیام اندیشه‌برانگیز مانتره

فرزانه گشتاسب - پدرام سروش پور

هماهنگ کننده دوره اول، دوم و سوم مسابقات مانتره