برای گفتگوی این هفته سراغ یکی از همکیشانی رفتیم که تصور اولیه ما از گفتگوی با او و شناخت پایانی ما از این همکیش عزیز، زمین تا آسمان فرق می کرد. در ابتدا تصور می کردیم که با یک مربی کاملا جدی وخشک روبرو خواهیم شد، ولی بعد از دقایقی متوجه شدیم که به او نزدیک هستیم و چقدر روحیات او برای ما قابل لمس است. دوستی که آرامش را از لبخند بر روی چهره اش می گرفتیم و این، کار ما را برای ادامه گفتگو ساده می کرد. در همین جا لازم می دانیم از صبر و حوصله و انرژی که برای این گفتگو گذاشتند تشکر کنیم:

درابتدا خودتان را معرفی کنید ؟

کتایون نوشیروانی هستم متولد 1332 از یزد  من خودم احساس می کنم که دوبار متولد شده ام. یکبار ازمادرم که زندگی در این کره خاکی را به من بخشید و تا آخرعمرم خدمتگزارش هستم و هر چه دارم از اوست و تولد دوباره در سن 41 سالگی که با یوگا آشنا شدم و این آشنایی یک تغییر کلی در روند زندگی اجتماعی و خصوصی من به وجود آورد که جا دارد از استاد بسیار عالی و مجرب خودم سرکار خانم هما اروندیان که همیشه مدیون ایشان هستم و الفبای زندگی کردن از راه یوگا را به من آموختن تشکر وقدردانی کنم.

آیا مشکلات باعث شد که به سراغ یوگا بروید؟

پانزده سال پیش از روی بی میلی سراغ یوگا رفتم وخوشحالم که هم اکنون حتی از روی اجبار نمی توانم آنرا کنار بگذارم چون احساس می کنم که در پوست و گوشت و استخوان من سرشته شده است. زمانی  شروع کردم که یکی از دوستان همکیش بارها با من تماس گرفتند و اصرار داشتند که حتما بروم سر کلاس یوگا و من اصلا حاضر نبودم ولی چون پیگیر این مسئله بودند و بخاطر اینکه دیگر از طرف او تماسی گرفته نشود یکبار با او رفتم و الان که فکر می کنم می بینم که او وسیله و یا نماینده ای از جانب خداوند بوده، برای نشان دادن این راه.

یکروز بعنوان مهمان با دوستم رفتیم سرکلاس و بعد از مدت زمانی که در آنجا بودم تصمیم گرفتم ثبت نام کنم درهمان روز فرمی را پر کردم که شامل مشخصات کامل بود. در انتهای فرم نوشته شده بود که شما از یوگا چه چیزی می خواهید ومن درجواب نوشتم همه چیز دارم ولی هرگز راضی نیستم. خانم اروندیان بعد از خواندن فرم مرا صدا کردند و در جلوی یک آئینه گفتند که خودت را نگاه کن ببین خداوند چقدر به تو لطف داشته. تن سالم و از همه نظر برازنده (که البته لطف ایشان بود) چرا نوشته ای راضی نیستی؟ این صحبت مرا خیلی تکان داد. برای من همانند صدای یک زنگ بود. در آنروز خانمی که بر روی ویلچر نشسته بود وارد کلاس شد و با کمک بچه ها برروی زمین نشست وهمراه با ما شروع به نرمش کرد. بعد از اتمام کلاس استاد از تک تک بچه ها پرسیدند که چه احساسی دارید؟ وقتی نوبت این خانم شد او که فقط می توانست دستانش را حرکت دهد گفت که حس خیلی خوبی دارم و خوشحال و راضیم و خدا رو شکر می کنم که پا ندارم ولی با دو دست میتوانم نرمش کنم. با شنیدن این پیام به خودم گفتم که هم سالمی، هم راه می روی و بعد ناشکری می کنی.

می خواهم بگویم که تمام اینها برای من یک پیام بود. هرروز و هر ساعت آدمها از همدیگر و از اطراف خود پیامی دریافت می کنند. هر چه در زندگی پیش می آید باید پذیرفت و بهتر است در هر موردی آگاهانه برخورد کرد و هرگز از وجود خداوند غافل نباشیم. چون هر چیزی که در این دنیا برای ما است امانت است و یک روزی باید به صاحب آن که خداوند بزرگ است برگردد.

ورزش یوگا و مزایای آنرا برای ما توضیح می دهید ؟

کاربرد جامع و جهانی امروزین یوگا را می توان به شرح زیر برشمرد:

1/ نوعی ورزش جسمی وذهنی یعنی وحدت، همبستگی، یکی شدن و در انتها به رهایی رسیدن.
2/ روشی برای ایجاد تعادل جسم وذهن
3/ راهکاری برای دستیابی به آرامش نسبی وجسمی وذهنی
4/ ایجادکننده بهترین روحیه وآمادگی جسمانی و روانی برای انجام امور فردی وگروهی در شرایط عادی و بحرانی 
5/ در افزایش مهارت و آمادگی جسمی و روانی در سایر رشته های قهرمانی کاربرد دارد
6/ انجام تمرینات یوگا نیازمند وسایل وامکانات خاصی نسبت به سایر ورزشها نمی باشد و می توان از کودکی تا کهنسالی در سلامتی و بیماری ومعلولیت از آن سود جست.

متاسفانه برای بعضی از افراد یوگا طوری جا افتاده که احساس می کنند که فقط باید بنشینند و چشمانشان را ببندند، در صورتیکه اصلا به اینصورت نیست. یوگا حرکات کششی، خم به جلو، خم به عقب و واژگون دارد که هرکدام از این حرکات اگر با علم و آگاهی انجام شود، هم برای جسم مفید است و هم برای ذهن. ما با هر آسانا (به معنی حرکت کششی) اگر روش را درست انجام دهیم و تکنیک را درست پیاده کنیم مدیتیشن انجام داده ایم که باعث می شود تمام استخوانها، مفاصل، ماهیچه ها و تاندونها به دقت کارشان را انجام دهند و غدد درونی بصورت کامل کار کند. بطور کلی سیستم بدن و ذهن ساخته می شود. حتی خانمهای باردار نیز می توانند با آگاهی و آمادگی یوگا را انجام دهند. من با انجام این حرکات تمام بیماریهایم را درمان کردم و اکنون در سلامتی کامل بسر می برم. یوگا به انسان تولد دوباره می دهد و وقتی جسم وذهن در یک راستا قرار گیرد احساس خوبی را تجربه خواهید کرد. ما می دانیم که جزئی از خداوند هستیم او ما را آفریده و خودش هدایت کننده ما است، پس نباید کلنجار برویم که بخواهیم راه خود را عوض کنیم و با عقل و خردی که به ما داده شده، سعی کنیم به سمت جلو حرکت کنیم.

در چه سبکی از یوگا فعالیت می کنید ؟

یوگا سبک های مختلفی دارد. من از سالها قبل با سبک آینگر یوگا آشنا شدم. در ایران در حال حاضر بدلیل داشتن مسابقات یوگای ورزشی انجام می دهیم. از داوران بین المللی این رشته از یوگا هستم. مدت چهار سال در مارکار تهرانپارس هفته ایی دو روز مشغول تدریس هستم. خوشبختانه شاگردانی خوب و باهوشی دارم. چند نفر از خانمها به تربیت بدنی معرفی شدند و امتحان مربیگری دادند و قبول شدند و خوشحالم از اینکه همکیشان عزیز که در این رشته فعال هستند، اعتماد به نفس بالا و بدن خوب و سلامتی کامل را تجربه کرده اند. من هم این تغییرات را کاملا احساس می کنم و خیلی خوشحالم که توانسته ام برای جامعه ام کاری انجام دهم.

آیا به غیر از این کلاسها دوره خاصی را گذرانده اید؟

من یک دوره ویپاسانا (سکوت مراقبه) را در ایکاتپوری هندوستان گذرانده ام که خیلی مفید و سازنده بود. در این مدت با کسی حرف نمی زدیم. تحت مراقبت و گرفتن تکنیکهای ذهنی بودم. روزهای اول به سختی گذشت ولی بعد از آن دریچه ای در زندگی برایم باز شد. این دوره در واقع سفر به درون خود بود و باتکنیکهایی که آموزش دادند فهمیدیم کی هستیم و از کجا آمده ایم و به کجا خواهیم رفت. البته در ایران هم این دوره ها یکبار توسط استاد داریوش نوظهور در یک فضای بسیار زیبا درکرج برگزارشد ولی واقعیت این است که این دوره ها در هندوستان اثر بیشتری دارد و انرژی بیشتر و بهتری در آنجا پیدا می شود.

شما در زمینه ورزش دیگری هم فعالیت داشته اید ؟

در دوران دبیرستان کاپیتان تیم بسکتبال مدرسه و عضو تیمهای بسکتبال باشگاهی تاج و پاس بودم و در مسابقات استانی و کشوری بازی می کردیم .

آیا یوگا ورزش بحساب می آید ؟

خوشبختانه یوگا در ایران بخوبی جا افتاده و بخاطر اینکه بتوانند در آموزش و پرورش و ورزشهای همگانی وارد شود باید با نام ورزش شناخته شود. ما می دانیم که در یوگا هیچ گونه رقابتی وجود ندارد و سن و وزن هم مهم نیست .

آیا یوگا فقط شامل حرکات است ؟

خیر. یوگا یعنی ارتباط ذهن با جسم. یعنی در زمانی که حرکات آسانا انجام میدهی و وقتی آگاهی کامل به انجام آن آسانا را داری در واقع ذهن شما مشغول به آن می شود و بدن آنرا انجام می دهد، پس جسم وذهن در یک راستا قرار می گیرد.

مسابقات یوگا به چه صورتی برگزار میشود ؟

فدراسیون بین المللی یوگا ( (I.Y.Fدر سال 1987 میلادی رسما تشکیل شد. این فدراسیون مسابقات را در سطح محلی، ملی و بین المللی برگزار می کند. بنا به استناد مدارک معتبر موجود مسابقات ورزشی یوگا به 2000 سال پیش برمی گردد و از این نظر می توان به وجه مشترکی بین مسابقات یوگا و بازیهای المپیک در یونان باستان اشاره کرد. اولین مسابقات جهانی یوگا در سال 1989 در شهر پاندیچری هندوستان برگزار گردید و از آن سال به بعد مسابقات جهانی و آسیایی در یکی از کشورهای جهان برگزار می گردد. در حال حاضر بیش از 550 سازمان، دانشکده ها، موسسات فرهنگی و آموزشی و انجمن های یوگا در سراسر جهان عضو فدراسیون یوگا هستند و مخاطبین آن بالغ بر 250 میلیون نفر است. مسابقات جهانی سالی یکبار در هندوستان برگزار می شود و در ایران نیز امسال اولین دوره مسابقات یوگا اجرا شد.

داوری یوگا چگونه انجام می شود ؟

هدف از یوگا ساختن یک بدن و یک ذهن سالم است. در مسابقات یوگا کسی با کسی رقابت نمی کند بلکه باید با خودمان رقابت کنیم تا بتوانیم یک ساختار زیبایی را بوجود بیاوریم.
داوری در یوگا شامل یک  کمیته فنی است که بالاترین مقام را دارا است وتصمیم گیری می کند که چند نوع آسانا اجرا شود. این کمیته فنی شامل سرداور، زمان نگهدار، امتیاز دهنده ومدیر صحنه است.

در یوگا سن وسال مطرح است ؟

اصلا محدودیت سنی ندارد از کودکی تا پیری میتوان به این ورزش پرداخت. وزن و قد و دین و مذهب هم مهم نیست.

یوگا رژیم غذایی خاصی لازم دارد؟

مصرف گوشت اگر نباشد بهتر است ولی تغذیه خاصی وجود ندارد. خاصیت یوگا این است که بعد از سالها انجام حرکات باعث می شود هر چیزی که برای بدن ضرر دارد خود بخود دفع شود و دیگر سراغ آنها نخواهی رفت.

بیشتر صحبتها در مورد خانمها بود آیا این ورزش مختص خانمها است ؟

یوگا برای هر قشری لازم است و مخصوص به کسی وجایی نیست. آقایان نیز می توانند استفاده کنند.

کسی که می خواهد ورزش یوگا را شروع کند چه کاری باید انجام دهد؟

در هرکاری خواستن شرط است و بعد از آن پشتکار. با کوچکترین مشکلی نباید جا را خالی کرد. من خواستم، توانستم وموفق شدم.

درجه شما به غیر از داور بین المللی چیست ؟

مربی درجه سه هستم. در ایران مربی درجه یک نداریم و تمام مربیان در حال حاضر درجه سه هستند. انجمن یوگا از سال پیش اقدام به برگزاری کلاسهای درجه دو مربیگری کرده است.

شما به غیر از مارکار درجای دیگری هم تدریس می کنید ؟

در باشگاه شهرداری تدریس می کنم. قرار شده با سازمان زنان هم همکاری داشته باشم. در دانشگاه آزاد و مارکار تهرانپارس و کلاسهای دوستان و مربیان هم ردیف خودم هم فعال هستم.

علم فنگ شویی که الان خیلی باب شده ارتباطی با یوگا دارد ؟

یوگا در فضایی انجام می شود که باید تمیز و پاک باشد از نظر نور و روشنایی ایده آل و دور از سرو صدا باشد، فنگ شویی هم علمی است که همان قدیمی ها رعایت می کردند و مثلا کاسه آب، سرو و مورت را در گوشه ای می گذاشتند و انرژی می گرفتند . حتی درمعماری های سنتی این اصول به خوبی رعایت شده است. در واقع با فنگ شویی محیط را آماده می کنی و انرژی می گیری.

یوگا بیشتر در کدام کشورها و مناطق وجود دارد ؟

در هندوستان و تمام شهرهای آن، بچه ها ی کوچک در خیابان و کوچه به جای ورزشهایی همانند فوتبال ناخواسته مشغول یوگا هستند.

آیا زادگاه اصلی یوگا کشور هندوستان است ؟

روایت است که اصل آن از ایران بوده ولی ما آنرا از هندوستان گرفتیم. در حدود 2500سال پیش استاد پاتانجلی بنیانگذار یوگا بود وکتابی بنام یوگاسوترا را منتشر کردند.

با یوگا به چه درجه ای رسیده ای ؟

شناخت خودم و شناخت کسی که مرا آفرید. خدا را کاملا احساس می کنم و مسائل و مشکلات را راحت از خودم دور می کنم . توقع و انتظاری ندارم و وابسته کسی نیستم. به همه عشق دارم چون می دانم همه از خدائیم . از این بابت خودم را موفق می دانم و به غیر از این به درجه ایی نمی خواهم برسم.

آیا ارتباطی بین یوگا و دین و مذهب وجود دارد؟

هیچ گونه ارتباطی نیست ولی با انجام یوگا همه چیز را بیشتر می شناسی و در یوگا چون انسان ساخته می شود ناخداگاه دروغ کمتر می گوید و حق را ناحق نمی کند.

در مورد درخت یوگا هم توضیح می دهید؟

اگر بخواهیم توضیحی در رابطه با درخت یوگا داشته باشیم ساعتهای زیادی باید وقت گذاشت. ولی اگر از ریشه درخت شروع کنیم و تا به شکوفه آن میرسیم هرکدام از آنها انضباط خاصی را در رشد و نمو دارند و اگر ریشه آن درخت که اصل ما باشد درست باشد در نهایت به شکوفایی و رهایی می رسیم .

انتهای یوگا چیست و آیا شما به انتهای آن رسیده ای ؟

آخر یوگا رهایی است و وقتی به انتهای آن برسی بی نیاز خواهی بود، مثبت اندیش می شوی و خداوند را همیشه حس می کنی. من هنوز به این جایگاه نرسیده ام ولی امیدوارم روزی برسم.

توصیه ای برای جوانان دارید؟

من کوچکتر از آن هستم که بخواهم توصیه ای داشته باشم ولی اگر بدنبال یک زندگی سعادتمند و موفق هستند از این ورزش بهره بگیرند چون در هر دوره ای به کمک شما می آید. حداقل کتابهای آنرا همیشه مطالعه کنند. یوگا به شما چیزی می دهد که همیشه راضی بمانید.