سال 1388 سالي متفاوت، دشوار و در عين حال پربار براي همه زرتشتيان بخصوص جامعه زرتشتيان تهران بود. اگرچه انجمن زرتشتيان دوره 41 از اواخر آبان 1387 شروع به كار نمود، 1388 در واقع اولين سال اثربخشي اين هيئت مديره حساب ميشود.  متاثر از تغييرات اقتصادي و سياسي جهاني و ملي، ادامه مهاجرت بي رويه زرتشتيان، فاجعه درگذشت نابهنگام چند جوان زرتشتي، انجمن تلاش كرد تا به رسالت خود به عنوان بزرگترين و گسترده ترين نهاد زرتشتي ادامه دهد.

به دعوت سايت برساد، قبل از ارزيابي شخصي خود به عنوان يك عضو اين جامعه، و نه لزوما عضو انجمن، لازم است چند پايه مديريتي اين بررسي را خلاصه نمايم.

·         هميشه ميتوان نيمه پر يك ليوان را ديد و قدر دانست، و يا به نيمه خالي آن خرده گرفت. ليكن اين نگاه بايد با درك كامل شرايط، محدوديت ها و دشواري هاي مرتبط باشد. با اين درك، نيمه خالي به سادگي توجيه شده و كارهاي انجام شده، اگرچه تا ايده آل فاصله دارند، مورد تحسين همگان خواهد شد. خرده گرفتن بس آسان است و با انتقاد سازنده بسيار متفاوت.

·         نتايج عملكرد هر سازمان حاصل تصميمات داخلي و شرايط بيروني است. بسيار تصميماتي كه با قابليتها و اطلاعات موجود درست بودند، بهره آنها بر اثر شرايط و الزامات محيطي كاهش يافته است.  بنابراين نميتوان نتيجه كار را تنها به صداقت، توانايي و عمل افراد نسبت داد. گاهي اثر عوامل قانوني، اقتصادي، اجتماعي، سياسي و حتي تصادفي در خروجي كار بسيار بيشتر است.

·         در انجمن فرد مطرح نيست و نبايد باشد. تيم مسئول است و تصميم ميگيرد.  هر عضو يك راي دارد كه عموما مخفيانه است و همه تابع راي اكثريتند. هر كس به توان خود وقت و انرژي ميگذارد، اگرچه كار گاهي بر دوش عده اي محدود است، و همه پاسخگويند. بر خلاف شركتهاي خصوصي و انتفاعي كه انگيزه كارمندان حقوق و ارتقا است و بر خلاف سازمانهاي دولتي كه بر پايه وظيفه، بودجه و اقتدار دولت عمل ميكنند، كارآيي سازمانهاي خيريه در گرو افكار عمومي و شراكت داوطلبانه است.

·         در مديريت، عملكرد بايد جامع و متوازن باشد. همانطور كه يك دست فرد نميتواند دو متر و دست ديگر دو سانتي متر باشد، در سازمان پيشرفت عالي در يك زمينه نميتواند جبران كوتاهي در زمينه ديگر باشد. تنها متوسط كارنامه نيست، اين تك تك نمرات است كه مورد قضاوت ذينفعان خواهد بود. ديگر خوب قابل قبول نيست. بايد به توسعه، بلوغ، پايداري و تعالي انديشيد.

براي درك و ارزيابي بهتر فعاليت هاي سال گذشته انجمن، كه گستره كارهاي آن به يك وزارتخانه تشبيه شده است، بايد ابعاد مختلف را جداگانه تعريف و بررسي نمود. در اين بحث به چند مورد و خلاصه اي بسيار كوتاه و اجمالي قناعت ميشود:

1. سخت افزار: موارد ملموس و مشخص كه كمبود آن كاملا محسوس است، مانند ساختمان، تعميرات، ابزار، اتوبوس. اگر منابع لازم فراهم باشد، انجام اين گونه موارد آسان ترين است. با وجود كمبود بودجه و تندرويهاي دوره چهلم، انجمن توانست مخارج و مسير كار را تعديل كند و بخشهاي مهم مانند بازگشايي پذيرشگاه پارسايي و گازكشي قصر فيروزه را با قاطعيت به سرانجام برساند.

2. نرم افزار: موارد غير ملموس كه كمبود آنها به تدريج رضايت وكيفيت را كاهش ميدهد، مانند برنامه هاي فرهنگي و جشن ها، روشها، اطلاع رساني. تمام سخت افزار دنيا، بدون نرم افزار مناسب بي ارزش است. دوره چهلم توانست با برونسپاري و همكاري ساير سازمانها بعضي از جشنها و كلاسهاي ديني را در حد مقبول برگزار كند، در اطلاع رساني نوآوري داشته باشد و هويت انجمن را ارتقاء دهد. ليكن هنوز در كيفيت آموزش مدارس، ارتباط و همافزايي با جامعه، نوآوري و يكپارچگي راه طولاني در پيش داريم.

3. مالي: شريان حياتي و تسهيل كننده در سازمان كه كمبود آن توقف كار است، مانند پرداختها، توازن بودجه، گزارشات مالي، بهبود درآمد. دوره چهلم خزانه اي خالي و تعهدات مالي سنگيني را از دوره قبل به ارث برد كه با شرايط اقتصادي اخير توام شد. ليكن انجمن توانست با صبوري، تعديل مخارج و سفت بستن تدريجي كمربندها، آبروي مالي انجمن را نگه دارد و از پس هزينه ها برآيد. يك حسابرسي واقعي اموال و پياده سازي سيستم بودجه ريزي متعادل ميتواند اين آبروي مالي انجمن را در جامعه چند برابر كند.

 4. مديريتي: توان اداره امور و قابليت تصميم گيري درست و بموقع كه مهمترين وظيفه انجمن است، شامل برنامه ريزي، تقسيم كار، سازماندهي، اجماع نظرات و ارتباط با ذينفعان. اعضا هيات مديره با سليقه و سابقه متفاوت همگرايي كمي نشان دادند. سعي مديريت انجمن گاهي در كسب خروجي و امتياز بود نه پايه گذاري اصولي كار. به دلايل مختلف فرهنگي و موقعيتي، انجمن نتوانست دبيرخانه و ابزار كار خودرا سامان دهد. گرچه از ديد مديريتي درست وكافي نبود، ولي اكثرا با پيگيري، دلسوزي وحتي فداكاري امورانجام شد.

5. رهبري: هدايت و همگرايي همگاني كه فراي اداره امور جاري و متداول باشد، شامل دموكراسي، چشم انداز و الگو سازي، انگيزه، آينده نگري. در اين دوره، دموكراسي را باز تمرين كرديم ولي گاهي به روحيه پادگاني پناه آورديم. خيلي از انجمن طلبكار به نظر ميرسيدند، ولي شايد معدودي انجمن را رهبر جامعه باور داشتند. شايد چشم انداز و الگو داشتيم ولي مشترك نبود. نتوانستيم بر پديده جامعه و انجمن گريزي، مهاجرت و دلسردي جامعه تاثير چنداني داشته باشيم. بايد الفباي رهبري و آينده نگري را ياد بگيريم.

6. پايداري و پيشرفت: توسعه پايدار با نگاهي به نسلهاي آينده است شامل سرمايه گذاري، رشد، تداوم، انطباق، نوآوري، توسعه، يادگيري. در اين دوره كميسيون جوانان و اشتغال بسيار فعال بود. پروژه هاي بلند مدت مانند آدريان بزرگ و فاز بعد درمانگاه يگانگي حركت گرفت. ليكن بسياري از فعاليتهاي ديگر تدافعي و موقت بود، مسائل باقي ماند، و افقي بيش از چند قدم نداشتيم. 

در مجموع اين ارزيابي و قضاوت شخصي و حرفه اي، ويا حتي انجمني، من مهم نيست. بلكه قضاوت منصفانه جامعه است كه آيا انجمن توانست در سال گذشته عملكردي متوازن و جامع داشته باشد و پاسخگوي نيازهاي واقي جامعه باشد؟ خود اذعان داريم كه گرچه در طي سال بسيار تلاش كرديم ومسئوليت پذيرفتيم، به تفكر و تعامل گسترده پرداختيم، به خيلي از معضلات پرداختيم، بسياري پيشرفتهاي واقعي را جشن گرفتيم، ولي گاهي هم  به جهات آسان و دهان پركن پرداختيم، ديرهنگام عكس العمل نشان داديم، تصميم گرفتيم و تصميممان را عوض كرديم، سطحي و مقطعي انديشيديم ودر بعضي ديگر از جبهه ها به شدت كم آورديم. 

انجمنهاي ما متاسفانه حافظه تاريخي زيادي ندارند و اكثرا با درون گرايي به تكرار اشتباهات و كاستي هاي گذشته مي پردازند. اشتباه قابل قبول است، اگر پندي باشد براي بهبود و جلوگيري از تكرار. براي آموختن و بهتر شدن، خود ارزيابي ونگاهي سختگيرانه به يكسال گذشته تلاشها، پيشرفتها و نااميدي ها در انجمن زرتشتيان تهران كليدي است. هدف سال نو نبايد دريافت 18 به جاي 17 در توانمندي هاي  فعلي باشد. بلكه بايد بيدار شويم تا نمرات 4 و 5 خود را حداقل به 10 برسانيم. به چند پيشرفت پراكنده و طبيعي خود دلخوش و سرمست نشويم. زماني كه حتي يك فرد زرتشتي از انجمن گله مند است، پس از چهار ساعت جلسه و بحث به توافق نمي رسيم، به هم اعتماد نداريم، هم افزايي نميكنيم، خود را در برابر كوهي از مشكلات مي يابيم، ريشه مسائل را بايد در خود و در روشهاي كار خود جستجو كنيم. يكسال براي سعي و خطا، كار آموزي و حتي جبران بخشي از اشتباهات بسيار زياد است.

سال نو شما خجسته و پيروز باد.