دکتر خسرویانی بعدها با استعفای موبد رشید خورشیدیان نایب رئیس انجمن زرتشتیان تهران شد و در انتخابات گردش 41 رای اول مردم تهران را به خود اختصاص داد و به همین پشتوانه وارد گردونه انتخابات مجلس شد، در همان دوران و در سخنرانی های انتخاباتی او را بهتر شناختم و در ادامه به عنوان فرنشین انجمن زرتشتیان تهران در گردش 41 انتخاب شد.
19 آبان ماه 88 یعنی یک روز قبل از جشن یک سالگی آغاز به کار گردش 41، در دفتر کار رئیس انجمن مهمان دکتر رستم خسرویانی بودم. نتیجه آن نشست گفتگویی است که در ادامه مطلب می خوانید، گفتگویی که شاید مهمترین نتیجه اش تاکید بر خوش قلبی و نیات خوب فرنشین انجمن زرتشتیان تهران باشد:

این یک سال چگونه گذشت؟

اولا این انجمن تغییر کرده و نسبت به دوره های قبلی جوان تر شده است و افکار جوانان هم بیشتر به سمت کارهای فرهنگی و اجتماعی است و کمتر به دنبال مسائل ساختمانی و ساخت و ساز هستند ولی از آنجایی که بیشترین کار انجمن در همه دوره های گذشته مربوط به ساختمان بوده است، این دوره هم زمان زیادی صرف این مسائل شد. ما موقوفات بزرگ و کوچک زیادی داریم از قصر فیروزه تا خانه هایی که با نیات های خاصی وقف شده اند. و سر و سامان دادن به همه ی اینها واقعا نیرو و انرژی زیادی می خواهد.
از سوی دیگر دوره انجمن سه ساله است و 6 ماه طول می کشد تا افراد کم و بیش جا بیفتند، آن هم در گردشی که تنها 6 نفر آنها از دوره قبل مانده اند. در نتیجه سال اول به جا افتادن و برنامه ریزی می گذرد، سال دوم سال هدف و بهره وری است و در سال سوم نوبت به برداشت می رسد. بدین ترتیب تا فرد جا می افتد باید رفت و یکی از مشکلات انجمن این است که در هر دوره هدف و سیستم خاصی را دنبال می کنند. در کنار این موارد همان طور که روسای قبلی گفته اند کار انجمن همچون یک وزارت خانه است اما باید بگویم سیستمش از یک اداره کوچکتر است. نکته ی آخر اینکه کار اجتماعی پیچیدگی های خاص خود را دارد و نمی توان انجمن را مثل یک اداره یا شرکت مدیریت کرد.

از عملکرد کمیسیون های انجمن در این یک سال بگویید؟

در طول این یک سال کمیسیون های 9 گانه انجمن تلاش های زیادی را انجام داده اند. چشم انداز خود را برای سه سال دیگر تعیین کرده اند و هر کدام برنامه های گوناگونی را برگزار نموده اند. انجام کارهای ساختمانی، بستن قرارداد با مستاجران، تعمیر ساختمانها، نوشتن آیین نامه ها، رسیدگی به مسائل مدارس زرتشتی، مهدکودک پرورش و...
البته همان طور که گفتم در این گردش به مسائل فرهنگی اهمیت زیادی دادیم، از اطلاع رسانی از طریق سایت اینترنتی، فرازنامه و راه اندازی سیستم پیام کوتاه و در حال حاضر هم افتتاح Paperless که از فعالیتهای روابط عمومی است تا برنامه ریزی برای کلاسهای دینی و جشنها که با همکاری انجمنهای دیگر در کمیسیون فرهنگی وآموزشی انجام شده است، کمک به نیازمندان، اهدای وام دانشجویی، استخدام پرسنل هم از فعالیتهای کمیسیون خدمات است، پیگیری کارهای ساختمانی ناتمام و تعمیرپذیرشگاه پارسایی که در مورد آن نظرات گوناگونی ارائه شد و گروهی می خواستند آن را بکوبند و برج بسازند اما هدف ما توجه به نیات صاحب خیر و بازسازی مجموعه در کنار حفظ بافت سنتی آن بود کاری که در خانه فرهنگ و هنر نیز در پی اجرای آن هستیم. جایگاهی که می تواند برای شکل گیری گروه های موسیقی، تئاتر و دیگر هنرها مورد استفاده قرار گیرد، از فعالیتهای کمیسیون ساختمان بود.
در کمیسیون موقوفات نیز به دنبال جمع آوری و کلاسه کردن موقوفات انجمن در تهران و دیگر شهرستانها هستیم تا مجمع بتواند در مورد انها تصمیم بگیرد.
کمیسیون بهداشت نیز به نوعی عمل کرده است که درمانگاه یگانگی تا حدود زیادی می تواند درآمد خود را کسب نماید و با دریافت مجوز این درمانگاه را به پلی کلینیک تبدیل خواهیم نمود.
همان طور که می بینید انجمن تهران مثل یک سازمان یا کانون نیست که یک خط مشی مختصر داشته باشد بلکه تمام کارهای جامعه را انجمن تهران باید انجام دهد و هر کدام از کمیسیون ها بخشی از این بار را به دوش می کشند و همه در راستای اهدافشان مشغول به فعالیت هستند

کارهای ناتمام گردش پیشین به کجا رسید؟

  دیدگاه هموندان گردش 40 مبتنی بر تلاش برای ایجاد ارزش افزوده در دارایی های انجمن و درآمدزایی بود. در آن زمان بازار ساختمان و ساخت و ساز در کل جامعه رونق داشت و هموندان گردش 40 نیز تصمیم گرفتند تا ساختمانهای انجمن را تبدیل به احسن نمایند، پس کار ساخت سه ساختمان را آغاز کردند. اما وضعیت به نوعی پیشرفت که بازار ساختمان راکد شد و بودجه انجمن نیز تمام شد، در نتیجه این ساختمانها تمام نشدند. با وجودیکه من خودم از ابتدا با انجام دادن پله ای و یک به یک کارها موافق بودم ولی در زمان آغاز کار استدلال هموندان این بود که اگر به مشکل برخوردیم زمینی را می فروشیم تا ساختمان ها به پایان برسند. اما همان طور که گفتم زمانی رسید که هیچ زمینی به فروش نمی رفت، قیمت ها افت کرد و مشتری نبود. از سوی دیگر با آغاز دوران فترت عملا هیچ کاری نمی شد انجام داد. به همین دلیل با همه ی تلاشهایی که هموندان گردش 40 انجام دادند، متاسفانه شرایط به گونه ای رقم خورد که این ساختمانها ناتمام باقی بمانند. 
ما در این دوره سعی کردیم بیشتر بحث فرهنگی داشته باشیم اما از آنجایی که اگر این ساختمانها را تکمیل نکنیم، هزینه های انجام شده از بین می رود و از سوی دیگر همسایه ها نسبت به این وضعیت اعتراض زیادی دارند. به دنبال راهکاری هستیم تا این کارها را به سرانجام برسانیم. و هر سه ساختمان مزدا، عرفان و کیخسروی را یک به یک تمام کنیم.

برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت و راهکارهای شما برای پیشبرد کارها در انجمن چیست؟

هدف اصلی ما این است که کارها را روی روالی بیندازیم که با تغییر افراد هیات مدیره نیزانجام شود. به همین دلیل در بخشهای مختلف به دنبال ایجاد سیستم هستیم که نمونه ی آن را در سایت انجمن یا فرازنامه می بینید. در این دو جا افرادی حضور دارند که در دوره ی بعد اگر ما هم نباشیم می توانند کار خود را انجام دهند. این کار را می خواهیم در دیگر کمیسیونها نیز انجام دهیم و به همین دلیل چشم انداز سه ساله برای هر کمیسیون تعریف نموده ایم.
از سوی دیگر در این دوره ارتباط خوبی با انجمنها و سازمانها برقرار کرده ایم،تا به حال سه همایش نهادهای زرتشتی تهران را برگزار نموده ایم تا تمام انجمنها بیایند و در کنار یکدیگر مسائل و مشکلات را حل کنیم. کارهای اجرایی کلاس دینی را بر عهده سازمان فروهر قرار داده ایم و وظیفه ی نظارت نیز بر عهده انجمن تهران است تا سه سازمان در بحث کلاسهای دینی درگیر و همکار باشند. در برگزاری جشن ها از انجمن ها و سازمانها دعوت نموده ایم و از لحاظ مالی به آنها کمک می کنیم تا در کنار یکدیگر این مراسم را به خوبی برگزار نماییم. 
از سوی دیگر در جاهای مختلف با استفاده از نیروهای مردمی هیات امنا ایجاد کرده ایم، مثلا برای سرای سالمندان هیات امنا انتخاب کرده ایم، تا با توجه به نیات نامه سرا و تحت نظارت انجمن آنجا را اداره نمایند و خوشبختانه آن چنان موفق بوده اند که سرای سالمندان دیگر نیازی به سوبسید انجمن ندارد.
در مورد آدریان بزرگ هم از انسانهای سرشناس و فعال جامعه گروهی را برگزیده ایم که مشتاقانه دنبال کار هستند. 

فکر نمی کنید ارتباط مردم با انجمن زیاد خوب نیست؟ مثلا در انتخابات میان دوره ای، تریبون آزاد یا اتاق فکر حضور مردم آن چنان زیاد نبود.

شاید یکی از علتها این است که اطلاع رسانی خوب نیست، انتخابات بازرس انجمن در میان هفته برگزار شد، آن هم به دلیل درخواست وزارت کشور بود ولی با این وجود نسبت به مجمع قبلی باشندگان بیشتری حضور داشتند، ماهیت اتاق فکر هم شاید به نوعی نباشد که خیلی ها بیایند. در تریبون آزاد هم باید بگویم انتظار ما بیش از این بود و بعدا خیلی ها گفتند که ما نمی دانستیم چنین برنامه ای است. ولی خوب از سوی دیگر اگر یک جشن برگزار شود، مردم حضور پر رنگی دارند و بالای 1000 نفر در آن شرکت می کنند یا مثلا در روزهای اشتاد ایزد هر ماه حضور پر رنگی در خانه سالمندان دارند. ولی برای برخی برنامه ها و مسائل نمی دانم چه مشکلی وجود دارد.

خوب بهتر است اینگونه بپرسیم، همکاری مردم با انجمن چگونه است؟

باید بگویم در انجمن و همه کمیسیونهای آن به روی همه باز است، هر کسی علاقه دارد می تواند دراین نشستها شرکت کند، بارها به کمیسیونها گفته ایم که برای خودشان کارشناس، مشاور و وکیل بگیرند و خوشبختانه نسبت به دوره ی قبل استقبال مردم بیشتر شده است. اما نباید از یاد ببریم که برخی مسائل فرق کرده است، مردم گرفتار هستند، بحث روزمرگی، ترافیک، مشغله های فکری دارند و خیلی ها حاضر نیستند وقت بگذارند و خیلی ها نیز به کار اجتماعی علاقه ندارند. و این مخصوص انجمن تهران نیست مثلا در کنکاش یگانگی که بعد از 40 سال همچنان برگزار می شود تنها تعداد خاصی حاضر می شوند. در واقع مردم در انتخابات شرکت می کنند و می روند تا انتخابات بعدی. ولی من بارها گفته ام که بیایید، پیشنهاد دهید، انتقاد کنید، یک گوشه ای را بر عهده بگیرید و برنامه اجرا کنید.
باید تاکید کنم همه ی نشستهای ما علنی است، و با مردم رو راست هستیم و در انجمن دموکراسی را به طور کامل اجرا می کنیم و همه ی اعضا با هم برابر هستند و یک رای دارند.

اما در مورد نشستهای بهبود کیفیت آموزشی به نظر می آمد که انجمن حاضر به همکاری با افراد دیگر نیست؟

در آن مورد کمیسیون فرهنگی آموزشی، زمانی از این نشستها آگاه شد، که یک سری جلسات برگزار شده بودند و اعضای کمیسیون گفتند اگر قرار بود این موضوعات را بررسی کنید چرا از ما دعوت نکرده بودید. همانطور که گفتم در کمیسیونهای انجمن به روی افراد باز است و در همین راستا به تازگی با جمع کردن وکلای زرتشتی کمیسیون وکلا را تشکیل داده ایم که تا به حال چند جلسه داشته اند و پرونده ها را بررسی کرده اند. و قرار است به هر کدام از آنها پرونده یا طرحی بدهیم که آن را بررسی و حل نمایند.

برسیم به آدریان بزرگ، بالاخره شما طرح برنده مسابقه معماری آدریان بزرگ را قرار است اجرا کنید یا نه؟

در حقیقت کار آدریان بزرگ حول و هوش 40 سال است که متاسفانه روی زمین مانده است و با وجود اینکه گروه های مختلفی آمده اند تا آن را انجام دهند ولی هنوز به نتیجه نرسیده است. آدریان بزرگ یکی از جاهای ارزشمند و مکانی سوق الجیشی است و مردم نیز مشتاق راه اندازی آن هستند. در دوره ی قبل با توجه به نظرسنجی هایی که کرده بودند و می خواستند یک مجموعه کاملی برای زرتشتیان داخل و خارج از کشور ایجاد کنند، درهمین راستا هزینه ای شد و مسابقه ای برگزار شد.
و بدین ترتیب کار به ما رسید، با بررسی طرح متوجه شدیم که هزینه ی بالایی دارد، و در عمل نمی توان ان را اینگونه اجرا کرد و در حال حاضر نیز بحث ما این است که الان جامعه به چه نیاز دارد تا بر اساس نیازسنجی آن را اجرا کنیم، مثلا اگر به نتیجه برسیم که به سالن نیازداریم، بر اساس همان طرح برنده، سالن را می سازیم، البته با کمی تغییر مثلا اگر چند سالن در طرح پیش بینی شده ما یک سالن می سازیم برای چند کار.

در مورد رستم باغ برنامه ی شما چیست؟ فکر نمی کنید برخی از افرادی که ساکن آن هستند، جایشان آنجا نیست؟

موقوفه رستم گیو موقوفه ی جداگانه ای است و از 5 عضو هیات امنای آن تنها دو نفر از هموندان انجمن هستند. البته در طول این چند وقت تحولات زیادی را در آنجا انجام داده ایم. این موقوفه هزینه های گوناگونی دارد از بازسازی و نظافت تا هزینه های جاری.
بر اساس نیات نامه آن تا 5 سال افراد می توانند در رستم باغ ساکن باشد اما وقتی ما بررسی می کنیم می بینیم که بسیاری واقعا نیازمند هستند و حتی به آنها کمک هم می کنیم. البته یک درصدی هم هستند که وضعیت خوبی دارند ولی تغییر در این رویه زمان بر است و هدف ما نیز همین است. همانطور که گفتم بحث انجمن تهران، بحث پیچیده ای است و حساب دو دو تا چهار تا نیست. فقط همین موضوع ساختمان و مستاجرها برای خود دنیایی دارد.

چرا نشست هیات امنای موقوفه رستم آبادیان را برگزار نمی کنید؟

همان طور که می دانید در هیات امنای موقوفه رستم آبادیان 5 عضو حاضر هستند که رئیس و نایب رئیس انجمن دو تای آن هستند و بقیه از ورثه خانواده آبادیان هستند که خوشبختانه یک نفر از آنها اخیرا به انجمن وکالت داده است اما متاسفانه بعد از گذشت 10 ماه  هنوز اداره اوقاف پاسخ نامه ی ما را نداده است تا اولین جلسه را تشکیل دهیم.

خوب به درآمد انجمن بپردازیم، با توجه به موقوفاتی که دارید، انجمن درآمد مناسبی دارد، درست است؟

ببینید هر کدام از مغازه های متعلق به انجمن یک سرقفلی دارد و ما تنها یک اجاره می گیریم، اجاره ای که بسیار اندک است زیرا در دوره های قبلی برای افزایش اجاره ها اقدامی نشده و در حال حاضر نمی توان ناگهان اجاره ی 20 تومانی را 200 تومان کرد. البته ما برای واقعی کردن اجاره ها در تلاش هستیم قراردادها را منظم و کامل کرده ایم و بر مبنای عرف هر سال مقداری به آن اضافه می کنیم. اول به صورت توافقی و اگر مستاجرین موافقت نکردند از طریق قانونی این کار را پیش می بریم.

پس اگر امسال 3 درصد اجاره آموزش و پرورش را دریافت نمی کردید، از لحاظ بودجه مشکل داشتید درست است؟

ابتدا باید بگویم که ما در ده سال گذشته نزدیک به 600 میلیون تومان چه در بحث بازسازی مدارس، چه در بحث سرویس و ... در مدارس هزینه کرده ایم. از سوی دیگر اگر انجمن درگیرکارهای ساختمانی که پیش از این توضیح دادم نبود، هزینه ها بسیار کمتر بود، برای توضیح بیشتر باید بگویم که با بودجه ای که در حال حاضر نیز از اجاره ها کسب می کنیم می توانیم حقوق کارمندان انجمن را پرداخت نماییم.

راستی انجمن چند کارمند دارد؟

انجمن زرتشتیان تهران کلا حدود 70 کارمند دارد که از این بین 10 نفر آنها در دبیرخانه انجمن مشغول به فعالیت هستند. البته همانطور که گفتم در برخی جاها همچون درمانگاه یگانگی و سرای سالمندان که درآمدزایی وجود دارد، انجمن نیاز به پرداخت هزینه پرسنلی ندارد.

آیا از کارمندان دبیرخانه راضی هستید، به آنها اعتماد دارید؟ تعداد آنها زیاد نیست؟

ببینید هر کدام از کارمندان انجمن وظیفه ی خاصی دارند که در ساعت مشخصی آن را انجام می دهند، برای ارزیابی آنها نیز فرمهایی داریم که از لحاظ مختلف مورد ارزشیابی قرار می گیرند و فکر نمی کنم پرسنل اضافه ای در دبیرخانه داشته باشیم. من هم شخصا از تمام پرسنل انجمن راضی هستم و به آنها افتخار می کنم.

آیا امکان رانت خواری در انجمن وجود دارد؟

هموندان انجمن همگی از جامعه زرتشتی هستند، همه به یک نوع با هم فامیل هستند، البته شخصیت افراد نیز مهم است ولی انجمن موقعیتی ندارد که کسی بخواهد رانت خواری کند، حسابها کاملا مشخص است، برای خرید و فروش روشهای خاصی داریم و مسئله ای نیست که کسی بخواهد سواستفاده کند و اگر هم بخواهد چارچوبهای قانونی نمی گذارد و فراموش نکنید که جامعه ما پیرو راستی و درستی است.البته  متاسفانه برخی اختلاف سلیقه ها باعث شده تا یکی که با موردی مخالف است به گونه ای حرف بزند تا طرف مقابل را خراب کند.

از وکیل انجمن راضی هستید؟

ببینید وکیل انجمن هیچ کاری را نمی تواند سر خود انجام دهد و برای هر کاری، انجمن باید به او وکالت دهد، کارهایی که بسیاری از مواقع ما خودمان نمی توانیم انجام دهیم، به دنبالش برویم و پیگیری کنیم. از سوی دیگر برخی مواقع به سرانجام رساندن یک کار با توجه به کارهای اداری و مکاتبات مورد نیاز طولانی و مشکل می شود.

راستی به نظر شما بهتر است هموندان انجمن بازنشسته باشند یا نه؟

بگذارید این گونه به پرسش شما پاسخ دهم: به نظر من یکی از مشکلات انجمن تفاوت سنی است، بر اساس اساسنامه افرادی که 30 سال به بالا دارند می توانند عضو هیات مدیره انجمن شوند. و این تفاوت سنی باعث حضور افرادی از دو نسل در انجمن می شود که تفکرات، ایده ها، عقیده های متفاوتی دارند. قدیمی ها به دنبال حفظ سنت و ساختمانها هستند و جوانها می گویند ساختمان نمی خواهند و به دنبال مسائل دیگری همچون اینترنت هستند. و همین باعث اختلاف نظر در انجمن می شود. انجمن نیازمند حضور تلفیقی از جوانان و باتجربه ها است اما در رنج سنی مثلا 35 تا 55 سال.

در این یک سال چه نمره ای به انجمن زرتشتیان تهران می دهید؟

نخست باید بگویم در هر دو دوره 40 و 41 انجمنی ها بسیار تلاش کردند. اما در دوره 41 همه اعضا طرحها و ایده های خوبی را مطرح می کنند، دلسوز هستند و چه در بحث ساختمان و موقوفات و چه در بحث های آموزشی و فرهنگی. همه اعضای هیات مدیره تلاش می کنند، مشتاق هستند و خوشبختانه کارهای انجمن روی روال افتاده است. البته اختلاف های سلیقه بین اعضا وجود دارد که چیز جدیدی نیست.

تعامل نماینده و انجمن چگونه است؟

دکتر اسفندیار اختیاری بارها اعلام کرده که در کار انجمنها دخالت نمی کند، اما هر موقع که مشکلی پیش می آید همراه انجمنها است و در عمل نیز دقیقا به همین نوع رفتار کرده است. هر موقع که با او تماس گرفته ایم، در حد توان خود تلاش نموده تا مشکل را حل نماید، در هیات امناهایی هم که هست به صورت فعال حضور دارد و در مراسم مختلفی که در تهران برگزار می شود به همراه یکدیگر حضور داریم.

نقاط قوت و ضعف نماینده فعلی را در چه می دانید؟

نقاط قوت دکتر اختیاری را در پشتکار، صداقت و رک گویی می دانم. در حقیقت اگر بخواهد کاری را انجام دهد، با پیگیری فراوانی آن را دنبال می کند از سوی دیگر با همه صادق است و البته مشکلات موجود را با رک گویی مطرح می کند.
در مورد نقطه ضعف نیز آن چنان دقت نکرده ام.

دیدگاه شما در مورد مهاجرت چیست؟

من یکی از افرادی بودم که برای همایش مهاجرت مقاله نوشته بودم و در آنجا نیز گفتم که مهاجرت یک پدیده ی اجتماعی است که به خیلی از عوامل ارتباط دارد، به نظر من خیلی از مهاجران مشکل شغلی یا مالی ندارند. آنها فکر می کنند آزادی های غرب بیشتر است و در حقیقت با مهاجرت در فرهنگ غرب محو می شوند. در صورتی که ما در ایران برای انجام مراسم خود آزادی داریم، مورد احترام و ارزش هستیم. اما متاسفانه بیشتر به خود تلقیین می کنیم و گوشه گیر هستیم.
آنچه مهم است با رفتن ما همه چیز از بین می رود و اگر راه حلی پیدا می شد که افراد بروند و برگردند شاید این مشکل کمی حل می شد و یادتان نرود کسانی آنجا موفق هستند که یا واقعا مخ باشند و یا سرمایه دار بزرگی باشند. 

با مهاجرت ثروتهای انجمنهای زرتشتیان چه می شود؟

واقعا پرسش مهمی است هر موقع فکر می کنم که با این رویه داریم به چه سویی حرکت می کنیم و چه کسی قرار است از سرمایه های انجمنها استفاده کند؟ متاسف می شوم. فقط به زمین های قصرفیروزه نگاه کنید...

سخن آخر:

از شما برای این مصاحبه تشکر می کنم و امیدوارم افرادی که آن را می خوانند دیدشان نسبت به خیلی مسائل عوض شود، آرزو می کنم که همازوری و همکاری بین تمام ارگانها و سازمانهای زرتشتی افزایش یابد و برای پیشبرد اهداف جامعه تلاش نماییم. همانطور که در ایام انتخاباتی بارها گفتم اعتقاد دارم که فرد مهم نیست بلکه جامعه مهم است. ما باید جامعه را نگه داریم و برای سربلندی و پیشبرد جامعه تلاش کنیم. و امیدوارم همگی چه نمایند، چه انجمنها و چه مردم در این راه همراه باشند و فراموش نکنیم که مهمترین قشر جامعه ما جوان ها هستند و آنها باید دین و جامعه را حفظ کنند، پس از آنها پشتیبانی کنیم. با آرزوی سربلندی و سرافرازی برای تک تک افراد جامعه.