با عمري تلاش، كوشش، خدمت به هموطنانش، با افتخار و سربلندي زيست و... سبك و خرم و شاد و آسان به سراي ديگر شتافت.

مثل قلم به دستان مطبوعات، به دنبال يك تيتر و چند سوتيتر براي ارائه مطلبي در معرفي و رثاي ماه خورشيد بهمردي بودم كه جامعه ورزش و هزاران هزار شاگردش او را به نام خانم پارينه مي شناسند. مي خواستم اين عنوان، كوتاه و در عين حال گوياي همه اندازه ها و شخصيت اين بانوي پارسي تبار دريادل و پاكنهاد باشد. بالاخره از بين چندين گزينه، عنوان استاد بانوي ورزش ايران بيشتر به دلم نشست.

استاد بانوي ورزش ايران بي گمان پيشكسوت ترين معلم ورزش ايران بود؛ نه فقط بين خانم ها، بلكه در بين تمام معلمان ورزش كشور! او مسن ترين آنها هم بود. ساده و بي آلايش زيست و همانطور كه مي خواست و همواره به من و همسرم يادآور مي شد. سبك و خرم و شاد و آسان رخت از اين دار شست و به سراي باقي شتافت.

خانم پارينه كه در دوران خدمتش در فرهنگ مورد احترام و قبول شاگردانش بود، همواره تمايل داشت يك معلم باشد و نه بيشتر. با وجودي كه بسياري از همكاران و بعضا شاگردانش در مقام و مشاغلي قرار گرفتند كه مي توانستند انتصاب او را در مسئوليت هاي مهم اداري در آموزش و پرورش، شركت نفت و يا سازمان هاي ديگر اجتماعي- ورزشي موجب شوند. او هيچگاه معلمي را با مشاغل و سمت هاي پرطمطراق اداري عوض نكرد و آموزش و پرورش را به پست هاي ديگر ترجيح داد. او نوعا يك معلم بود و در معلمي يك نوع صفا، سادگي و خدمت خداپسندانه و نوع دوستانه را ديده و تجربه كرده بود. شايد بتوان گفت او در مسئوليت پذيري همتا نداشت و علاوه بر وظايف محوله به عنوان يك معلم ورزش و گه گاه نظامت دبيرستان، راهنماي موثقي در امر تحصيل و حتي زندگي خارج از محيط تحصيلي شاگردانش هم بود. او در عين بي تكبري و بي ادعايي، غرور خاص خودش را داشت، اما به مجرد آن كه احساس مي كرد شاگردي به محبت، راهنمايي و كمكش نياز دارد، با رغبت و فروتني مادرانه و دلسوزانه به رايزني و مشاوره مي پرداخت و اگر از دست خودش كاري ساخته نبود، اولياي مدارس و دانش آموزان را به مدد مي طلبيد. او پلي مستحكم در روابط بين شاگردانش و اوليا مدرسه به شمار مي رفت. در كنار تمام اين كوشش ها و حفظ روابط دوستانه و در عين حال جدي و مقتدرانه با شاگردان به عنوان يك كدبانوي كاربلد، مراقبت از همسر و فرزندان پرجوش و خروش خود چون گيو، پوروشسب و نريمان را با تلاش و از خودگذشتگي زياد، عهده دار بود.

به جرات مي توان گفت او در تربيت و انتقال تجربيات مفيدش، بين شاگردانش در مدرسه و فرزندانش در منزل تفاوت زيادي قائل نمي شد. تنها تفاوت، شايد، سخت گيري بيشتر نسبت به فرزندانش بود زيرا كه آنها از جنس شاگردانش در مدرسه دخترانه نبودند و تربيت آنها مديريت متفاوتي را مي طلبيد. خانم پارينه ساده زيست. از منزل به مدرسه مي رفت و از مدرسه مستقيم به منزل. تفريحش همان انجام حركات ورزشي با شاگردانش بود كه صبحگاه با سوت كوتاهش آغاز مي شد و در عصر و با يك سوت ممتد غروب پايان مي گرفت.

انتخاب وي به عنوان سرپرست ورزشكاران دختر ايران كه براي نخستين بار در صحنه بين المللي و قاره اي ورزش ظاهر مي شدند، مبين صلاحيت، لياقت سال 1958(1337) او را در صف نخست كاروان ورزشكاران ايران مي بينيم.

وي نخستين زن ايراني است كه به نمايندگي از طرف كشورش، در سمت سرپرست ورزشكاران دختر در صحنه بين المللي ورزش ظاهر شده است. وي اين آزمايش بزرگ را سرافرازانه پشت سرگذاشت و كارنامه قبولي را در مديريت، سرپرستي، دلسوزي، مراقبت و تدبير دريافت كرد. او در بدو بازيهاي آسيايي توكيو يك ناشناخته بود، اما در پايان بازي ها توجه و احترام ميزبانان ژاپني و اعضا ساير هيات هاي ورزشي را به خود جلب كرد و در مراسم و ميهماني هايي كه به همراه ورزشكاران زن كشورمان شركت مي كرد، به اعتبار و عزت كاروان ايران افزود.

اخير مدت ها در تلاش بودم در مراسمي از اين بانوي ورزش ايران تجليل به عمل آيد. موضوع را چندبار با نريمان پارينه، فرزندش، كه در سالهاي پاياني عمر مادر همواره كه در كنارش بود و علاوه بر وظايف خود، جور دو برادر ديگر را كه در خارج از كشور هستند، مشتاقانه و بي منت به دوش مي كشيد، همچنين دوستان خود در انجمن پيشكسوتان ورزش ايران، و دبيركل كميته ملي المپيك كه خود يك معلم باسابقه ورزش است، در ميان گذاشتم پاسخ همگان مثبت و پيشنهاد با استقبال روبرو شد، اما شايد تقدير هم بايد به كمك اجراي طرح مي آمد. با كرامت دكتر ايرج اوصيا، مديرعامل كاشي سمنان و فوتباليست پيش كسوت، كار انتشار كتاب سرآمدان ورزش ايران به پايان رسيد و قرار شد از اين كتاب در مراسمي در روز 15 امرداد، رونمايي شده و ضمن آن، از 155 قهرمان ايراني المپيك و جهان تجليل به عمل آيد. در بين اين قهرمانان، تنها، 4 قهرمان زن به افتخار كسب نشان جهاني نايل آمده اند كه مقرر گشت از آنان هم تجليل شود. با دوستان كميته ملي المپيك و انجمن پيشكسوتان در فكر برنامه ريزي و تدارك برنامه بوديم كه ناگهان يكي از نزديكانم اشاره كرد: چرا در اين مراسم از خانم پارينه تجليل نشود؟ جرقه زده شد و گويا زمان موعود رسيده بود. خانم پارينه در بستر بيماري و امكان حضورش در مراسم بسيار اندك بود. به همين علت با نريمان قرار گذاشتم تا روز موعود از حضور و تجليل از وي هيچ سخني به ميان نيايد و در برنامه ها اشاره اي به آن نشود. همه چيز را به دست تقدير سپرديم.

روز موعود خانم پارينه با تمهيدات قبلي بسيار منظم و با تلاش نريمان و دوستانش دكتر غفاري، شهاب و مهندس روهان اهل مالزي، با استقاده از آمبولانس و سپس قرار گرفتن در يك صندلي چرخدار در ساعت 11 روز 15 امرداد به سالن انتظار تالار مراسم آورده شد. در اين دقايق جهانگير كوثري و محمد علي اينانلو مجريان برنامه، اجراي عادي مراسم را قطع كردند. اينانلو با صداي رساي خود به حاضران توجه داد و گفت خانم و آقايان لطفا همگي بپاخيزيد و مقدم مسن ترين و پيش كسوت ترين معلم ورزش اين مرز و بوم را  به اين محفل گرامي داريد.

در حالي كه كسي نمي دانست اين معلم كيست، مرد است يا زن؟ خانمي با وقار و با پوشش يك ايراني پارسي به روي صندلي چرخ دار وارد سالن شد. غريو شادي و تحسين از جمعيت برخاست. قبل از اين كه مجري، اين خانم را به نام و نشانش معرفي كند، عده از از خانمها و آقايان فرياد كشيدند: خانم پارينه! پيش كسوتان، قهرمانان المپيك و جهاني، فرهيختگان و اساتيد دانشگاه ها، نمايندگان رسانه هاي گروهي و ساير قهرمانان آسيايي و كشوري و عموم حاضران با كف زدن و هورا كشيدن، مقدم بانوي سالخورده ورزش ايران را به محفل گرامي داشتند.

يازده روز از تاريخ اين مراسم گذشت و بانو همانطور كه خود به نريمان گفته بود روز اول شهريور (به تقويم پارسي) دارفاني را وداع گفت و اينك شما عزيزان حاضر در اين جمع كه امروز پنجشنبه 5 شهريور 88 براي شركت در مراسم پرسه خانم پارينه گرد هم آمده ايد تا لحظاتي ديگر شاهد تماشاي صحنه اي از اين مراسم خواهيد بود.

ماه خورشيد بهمردي (پارينه) در 27 بهمن ماه 1298 در حوزه 3 تهران چشم به جهان گشود. مادرش كشورخانم و پدرش خدارحم بهمردي (از مباشران زنده ياد ارباب جمشيد)، هر دو از پارسيان اصيل اين مرز و بوم بودند و ماه خورشيد فرزند چهارم و كوچك ترين فرزند آنان بود.

ماه خورشيد در تهران به مدرسه رفت، دوره ابتدايي و دبيرستان را در همين شهر به پايان برد و پا به اجتماع گذاشت. در جواني با يك جوانمرد قهرمان كشتي كشور به نام هرمزديار پارينه پيوند زناشويي بست كه حاصل آن سه فرزند به نام هاي گيو، پورشسب و نريمان مي باشد.

سوابق فرهنگي و خدمات ورزشي

خانم ماه خورشيد بهمردي (پارينه) در جواني به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و در سمت هنرآموز ورزش به كار پرداخت.
ابتدا در دبستان هاي پايتخت از جمله دبستان كوشش ارامنه و سپس در دوره هاي مختلف كارآموزي كه براي دبيران نواحي تهران برپا مي شد، ارتقا رتبه يافت.
در آن ايام، ورزش كشور در اداره تربيت بدني وزارت فرهنگ متمركز بود و در امرداد 1321، يوسف شكراني، از وي براي شركت در كلاس ورزشي بانوان، دعوت به عمل آورد.
در سال 1337 وزير وقت فرهنگ، او را به سمت هنرآموز دبيرستان انوشيروان دادگر كه از بزرگترين مدارس دخترانه كشور بود، منصوب كرد.

خانم پارينه كه در رشته هاي مختلف ورزش ويژه بانوان نظير واليبال، بسكتبال، ژيمناستيك، شنا، تنيس روي ميز و دووميداني تبحر داشت، در اواخر دهه 20 با فدراسيون هاي تازه تاسيس شده در اين رشته ها همكاري خود را آغاز كرد. او در فدراسيون دووميداني، بخش بانوان را اداره مي كرد و علاقه مندان به اين رشته را كه بيشتر از بين دانش آموزان دبيرستان هاي تهران بودند، تعليم و در مسابقه ها شركت مي داد. در سال 1328، فدراسيون دووميداني با اهداي يك لوحه يادبود از بازي هاي المپيك 1948 لندن كه در فدراسيون موجود بود، از وي تقدير به عمل آورد.

وي به خاطر خدمات موثري كه در پيشرفت ورزش دانش آموزان معمول داشته بود، از سوي سازمان تربيت بدني و پيشاهنگي ايران به اخذ يك نشان نهضت ورزشي نايل آمد.
در تيرماه 1333 براي كسب تجربه و شركت در كلاس داوري ژيمناستيك همراه تيم ملي ژيمناستيك ايران به مسابقه هاي جهاني كه در رم برگزار مي شد، به ايتاليا عزيمت نمود و با موفقيت دوره مزبور را طي كرد.
خانم پارينه در اسفند سال 1334، به نمايندگي معلمين ورزش براي عضويت در شوراي ورزش بانوان ايران، دعوت شد.
با گشايش استاديوم ورزشي بانوان در خيابان حافظ، با ابلاغ رئيس انجمن ملي تربيت بدني ايران، مديريت فني كلاس هاي ورزشي اين استاديوم به عهده ايشان گذاشته شد.

در طي خدمت در دبيرستان انوشيروان دادگر، تيم هاي ورزشي اين دبيرستان به مقام قهرماني آموزشگاه هاي تهران، رسيدند و بارها مورد تقدير و تشويق مقامات تربيت بدني، وزارت فرهنگ و انجمن زرتشتيان تهران قرار گرفت.

خانم پارينه با احكام صادره از سوي مدير كل فرهنگ استان مركز، چندين نوبت در سمت مدير فني اردوها و سرپرستي تيم هاي دختران در مسابقه هاي آموزشگاه هاي كشور، انجام وظيفه نمود.
در سال 1337 در سومين دوره از بازيهاي آسيايي توكيو، به سرپرستي دختران شركت كننده در اين بازي ها منصوب شد. وي به عنوان نخستين بانوي ايراني در سمت سرپرستي در صحنه بازيهاي قاره ظاهر شد
در امرداد سال 1342، وزير فرهنگ وقت با شركت او در يازدهمين جامبوري جهاني پيشاهنگي در يونان موافقت كرد و خانم پارينه به نمايندگي از سوي معلمان ورزش و زنان پيشاهنگ ايران در اين اجتماع بزرگ جهاني شركت كرد.
خانم پارينه در سال 1342 براي همكاري با دانشگاه تهران دعوت شد و به عضويت كميته فني ورزش دانشگاه منصوب گرديد.

دكتر علي كني، نخستين رئيس كميته ملي المپيك ايران كه معاونت دانشگاه تهارن را در سال 1344 عهده دار بود، وي را به سرپرستي در اردوي دختران دانشجوي دانشگاه تهران در رامسر منصوب كرد و در سال هاي بعد هم اين مسئوليت همچنان به عهده وي بود. خانم پارينه در زمره نخستين بانوان ايراني است كه در دوره آموزشي دو و ميداني كه زير نظر ديويد آلبرتين (قهرمان پرش ارتفاع بازيهاي المپيك 1936 برلين) در تهران تشكيل شد، شركت و گواهينامه قبولي دريافت داشته است.

خانم پارينه بيش از 30 سال خدمت صادقانه و دلسوزانه و به جا گذاردن يادگارها و خاطرات بسيار زياد براي شاگردان خود، در سال 1359 به افتخار بازنشستگي نائل آمد.

متن و تصاوير بالا در آيين پرسه آن روانشاد توزيع شد.
در ادامه مطلب تصاويري از آيين پرسه روانشاد ماه خورشيد پارينه كه روز گذشته در تالار ايرج تهران برگزار شد را ببينيد: