| چگونگي برگزاري مراسم ششم فروردين |
|
|
| دكتر كتايون نميرانيان | ||||||||
| ۰۵ فروردين ۱۳۸۷ | ||||||||
روز خرداد از ماه فروردين مطابق عقيده زرتشتيان، روز تولد پيامبر و نيز روز به پيامبري رسيدن اوست.در متن پهلوي ماه فروردين روز خرداد اورمزد در پاسخ زرتشت، كه چرا مردمان خرداد روز فروردينماه را از ديگر روزها گرامي تر مي دارند، مي گويد: زيرا به روز خرداد، ماه فروردين به جهانيان جان دادم و در اين روز ايران و انيران پديد آمد، كيومرث و هوشنگ اندر جهان به پيدايي آمدند. روز ششم فروردين بود كه مهر و مهرباني از زمين فراز رسند و جم به جهان جواني بخشيد و براي مردگان استود آنها ساخت. در اين روز فريدون، جهان را تقسيم كرد، روم را به سلم داد، تركستان را تور و ايرانشهر را به ايرج. روز ششم فروردين، سمبل نامردمي به دست مردميان كشته شد. از آن جمله اژدهاك به دست سام نريمان و افراسياب توراني به دست كيخسرو سياووشان. در اين روز زرتشت فرمان پيامبري يافت و در اين روز پشتيبان بزرگ او، گشتاسب، دين او را پذيرفت. شيوه برگزاري اين مراسم در كرمان و شهرهاي تهران و شيراز و... با اندك تفاوتي در جزئيات به هم شبيه است. كرمان: پيش از غروب آفتاب، همگي در «شاهورهرام ايزد» گرد هم مي آمدند و هر كس زيباترين لباس خود را مي پوشيد. كودكان حتي لباس عيد خود را نگه مي داشتند تا در اين روز به تن كنند. با حضور موبد «اوستا خواني» مراسم شروع مي شد. بر سر سفره مقابل موبد، گل و شمشاد، عكس اشوزرتشت حتما وجود داشت. نقل و شيريني مي گرداندند رئيس انجمن زرتشتيان، به ديگران خير مقدم و تبريك سال نو و جشن ششم فروردين مي گفت و پس از آن به اجراي سرودها و نمايشهاي سنتي و مذهبي، شعرخواني و موسيقي و... مي پرداختند در اين جشن مسلمانان نيز مي توانستند حضور پيدا كنند و پس از آن مراسم خيرات آش و سير و ديد و بازديد يكديگر شروع مي شد. نصرت آباد: در شب جشن ششم فروردين كه به نام شب (هَوزَه رو) - Havzaru- خوانده مي شد، تمام زرتشتيان در آتشكده جمع مي شدند. كوزه سبزي را كه قبلا هر كس در آن چيزي انداخته بود، مي آوردند سپس دختر نابالغي مي نشست و او به ترتيب، اشيا را از كوزه بيرون مي آورد، خاضرين براي هرشي، شعري مي خواندند و صاحب شي آن شعر را جواب نيت خود مي گرفت. سپس ظرف مسي بزرگي را مي آوردند و دستمال ابريشمي سبز رنگ بزرگي روي آن مي گستراندند و هر كس كه نيتش خوانده مي شد، مخفيانه از زير دستمال پولي در ظرف مي انداخت دهموبد (روحاني ده) كه مسوول گرداندن ظرف بود، اين پولها را به فقرا مي داد، ولي از آنجا كه معمولا كسي نبود كه محتاج صدقه باشد، اين پول صرف سفيد كردن ظروف مسي آتشكده مي شد. شب با جشن و شادي و آواز خاتمه مي يافت نرسي آباد: براي درگذشتگان روز سپندارمزد و فروردينماه قديم مراسم هفت روز مي گيرند يعني خانه را تميز مي كنندو ميوه و سير و سداب مي گذارند. روز خرداد فروردينماه قديم «هفت روز زندگاني» است در اين روز جشن آبريزگان است و ... شرح فال كوزه كه آمد. محله (شهر يزد): خرداد و فروردين ماه در تابستان است، (هفتاد و دو روز بعد از پنجه) گلاب و آيينه مي گرداندند، شيريني و آويشن مي دادند و مي گفتند «شاه كيخسرو» با اسب سفيد مي آيد و فال كوزه انجام مي شده است. در بين عده اي ديگر از اهالي محله (شهر يزد) و احتمالا در سالهاي جديدتر به اين شكل برگزار مي شده است: هر كسي در خانه خودش يا فاميلش جشن مي گرفت. در دبيرستان و مدرسه ها جشن مي گرفتند تئاتر اجرا مي شد و سرود مي خواندند. قاسم آباد: تولد اشوزرتشت، ابتدا مردم براي زيارت چلچراغ رفته و در آنجا هر كسي در حد توانايي اش براي سلامتي خانواده مبلغي را به شخصي كه آنجا بود. داده، مي گويند، فلان كس به سلامتي خانواده اش شاباش مي دهد و سلامتي مي دهد. خرمشاه: جشن هوزارو براي روان شادان كه روز امرداد است، روز خرداد جشن شاه كيخسرو كه شب آن مي گفتند گوهر شمع چراغ (شب چراغ) روي آب جوي مي آيد كه مي گفتند يك نفر مشك آب در اين جوي آب پر كرده از چكه چكه آب درون مشك اشرفي و پهلوي درست شده و بعد وقتي به گاوش نيز آن را مي دهد تبديل اشرفي مي شود. روز بعد مردم به سراغ مرد مي آيند و شكم گاو را پاره مي كنند و اشرفيها را داخل آن مي يابند. رسم بود، كه مردم شب جشن شاه كيخسرو كنار جوي آب بروند تا گوهر شمع چراغ مراد آنها را نيز بدهد بازدید: 704
|
||||||||